By signing in you confirm you are 18 or older, or have your parent’s or guardian’s consent.

CTET 8 Feb 2026 Paper 1 Punjabi Language Question Paper with Answer Key

Passage

ਨਿਰਦੇਸ਼ : ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ 91-99 ਦੇ ਉੱਤਰ ਢੁਕਵੇਂ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨਾਲ ਦਿਓ :
ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ (4.12.1916 ਤੋਂ 21.4.2003) - ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਪੂਰੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੌਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਉਸਨੇ ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬੇਬੇ ਤੇ ਕੁਆਰੀ ਟੀਸੀ, ਇਕਾਂਗੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਿੱਤੇ ਹਨ । ਉਸਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਰੋਏ ਵਿਸ਼ੇ-ਵਸਤੂ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਦੇ ਨਿਕਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੈ । ਬੇਬੇ, ਗਿਰਝਾਂ ਤੇ ਕੁਆਰੀ ਟੀਸੀ ਵਧੀਆ ਇਕਾਂਗੀ ਹਨ । ਗਾਰਗੀ ਦੇ ਨਾਟਕ ਆਪਣੇ ਵਿਚਲੇ ਚਿੰਨ੍ਹਵਾਦ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼-ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕਾਰਨ ਬੜੇ ਵਿਲੱਖਣ ਹਨ । ਦੁਖਾਂਤ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਉਹ ਬੜੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਉਘਾੜਦਾ ਹੈ । ਗਿਰਝਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪਈ ਭੁੱਖ-ਮਰੀ ਦਾ ਬੜਾ ਕਰੁਣਾਮਈ ਚਿੱਤਰ ਪ੍ਰਸੁਤਤ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ।
ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ (ਜਨਮ 1.3.1917 ਤੋਂ 26.1.2012) - ਦੁੱਗਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਇੱਕ ਸਿਫ਼ਰ-ਸਿਫ਼ਰ’ ਵਿਚ ਛਣਕਾਰ, ਵੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਬਾਅਦ ਤੇ ਪੋਠੋਹਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਵਧੀਆ ਇਕਾਂਗੀ ਹਨ । ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ-ਨਾਟਕਾਂ ਵਿਚ ਦੁੱਗਲ ਬਹੁਤਾ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ । ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਫੁਸਫੁਸੀ ’ਤੇ ਢਿੱਲੀ ਹੈ । ਪਿਛੋਕੜ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਿਚ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਬੇਲੋੜੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿਚ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਫ਼ੈਜ਼ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵਿਚ ਨਜ਼ਾਕਤ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵੀ, ਕੁਝ ਉਲਾਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ । ਨਜ਼ਾਕਤ ਉਸ ਵਿਚ ਹਰ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਕਿਤੇ -ਕਿਤੇ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਜਾਣ ਉਥੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਨਾਟਕ ਰਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ । ‘ਔਹ ਗਏ ਸਾਜਨ ਔਹ ਗਏ’ ਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਰੇਡੀਓ ਨਾਟਕ ਹਨ ।
ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ (26.4.1895 ਤੋਂ 20.8.1977)- ਇਸ ਦਾ ਇਕਾਂਗੀ ‘ਪ੍ਰੀਤ ਮੁਕਟ’ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਵਜੋਂ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕਾਂਗੀ ਨਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਵਸਤੂ ਵਜੋਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਤ ਹੈ । ‘ਪੂਰਬ ਪੱਛਮ’ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਕਾਂਗੀ ਹੈ , ਜਿਸ ਵਿਚ ਵੀ ਬਣਤਰ ਦਾ ਨੁਕਸ ਹੈ । ‘ਸਾਡੀ ਹੋਣੀ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ’ ਵਿਚ ਇਕ ਲੇਖਕ ਸਮਾਜਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ-ਯੁੱਧ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ।

Q91

ਪੈਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹੜੇ ਇਕਾਂਗੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਹੈ ?

  1. (1) ਕੁਆਰੀ ਟੀਸੀ
  2. (2) ਪੂਰਬ ਪੱਛਮ
  3. (3) ਛਣਕਾਰ
  4. (4) ਇੱਕ ਸਿਫ਼ਰ ਸਿਫ਼ਰ
See answer and solution
Q92

ਕਿਹੜੇ ਇਕਾਂਗੀ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਦੁਖਾਂਤ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ ?

  1. (1) ਕੁਆਰੀ ਟੀਸੀ
  2. (2) ਗਿਰਝਾਂ
  3. (3) ਇੱਕ ਸਿਫ਼ਰ ਸਿਫ਼ਰ
  4. (4) ਬੇਬੇ
See answer and solution
Q93

ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨੂੰ ਉਲਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ?

  1. (1) ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ
  2. (2) ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ
  3. (3) ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ
  4. (4) ਫ਼ੈਜ਼
See answer and solution
Q94

ਕਿਹੜਾ ਨਾਟਕਕਾਰ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਫ਼ਲ ਹੈ ?

  1. (1) ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ
  2. (2) ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ
  3. (3) ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ
  4. (4) ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ
See answer and solution
Q95

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਮਾਸੀ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ :

  1. (1) ਲਿਖਿਆ-ਗਿਆ
  2. (2) ਬੇਲੋੜੇ-ਵਿਸਥਾਰ
  3. (3) ਵਧੀਆ ਇਕਾਂਗੀ
  4. (4) ਕਾਵਿ-ਨਾਟਕ
See answer and solution
Q96

ਕਿਹੜਾ ਇਕਾਂਗੀ ਦੁੱਗਲ ਦੇ ਵਧੀਆ ਇਕਾਂਗੀਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ?

  1. (1) ਸਾਂਝਾ ਰਾਜਾ
  2. (2) ਇੱਕ ਸਿਫ਼ਰ ਸਿਫ਼ਰ
  3. (3) ਪੋਠੋਹਾਰਨ
  4. (4) ਛਣਕਾਰ
See answer and solution
Q97

‘ਬੇਬੇ’ ਕਿਸ ਦਾ ਇਕਾਂਗੀ ਹੈ ?

  1. (1) ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ
  2. (2) ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ
  3. (3) ਸੰਤ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚੱਕਰਵਰਤੀ
  4. (4) ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ
See answer and solution
Q98

ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰੇਡੀਓ ਨਾਟਕ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਹਨ ?

  1. (1) ਇੱਕ ਸਿਫ਼ਰ ਸਿਫ਼ਰ
  2. (2) ਛਣਕਾਰ
  3. (3) ਔਹ ਗਏ ਸਾਜਨ ਔਹ ਗਏ
  4. (4) ਵੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਬਾਅਦ
See answer and solution
Q99

‘ਬੇਲੋੜੇ’ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ :

  1. (1) ਜ਼ਰੂਰੀ
  2. (2) ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ
  3. (3) ਚਾਹੀਦਾ
  4. (4) ਲੋੜੀਂਦਾ
See answer and solution

Passage

ਨਿਰਦੇਸ਼ : ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਕਾਵਿ-ਟੁਕੜੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ (100-105) ਦੇ ਉੱਤਰ ਢੁਕਵੇਂ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨਾਲ ਦਿਓ :
ਨਾਉਂ ਦਮੋਦਰ ਜਾਤ ਗੁਲ੍ਹਾਟੀ, ਆਇਆ ਸਿੱਕ ਸਿਆਲੀ ।
ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮਸਲਤ ਕੀਤੀ, ਬਹਿ ਕੇ ਇਥਾਈਂ ਜਾਲੀ ।
ਵੜਿਆ ਵੰਝ ਚੂਚਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਆਲ ਅਬਦਾਲੀ ।
ਦੇਖ ਦਮੋਦਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਉਸ, ਵੇਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲੀ ।
ਉੱਥੇ ਕੀਤਾ ਰਹਿਣ ਦਮੋਦਰ, ਉਸ ਵਸਤੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਆਈ ।
ਚੂਚਕ ਨੂੰ ਜੋ ਵੰਝ ਮਿਲਿਆ ਸੇ, ਨਾਲੇ ਕੁੰਦੀ ਤਾਈ ।
ਚੂਚਕ ਬਹੁੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਦਿਲਗੀਰੀ ਲਾਹੀ ।
ਆਖ ਦਮੋਦਰ ਹੋਇਆ ਦਿਲਾਸਾ, ਤਾਂ ਹੱਟੀ ਉਥੇ ਪਾਈ ।

Q100

ਕਿਸਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਦਮੋਦਰ ਝੰਗ ਸਿਆਲ ਟਿਕ ਗਿਆ ?

  1. (1) ਚੂਚਕ
  2. (2) ਕੁੰਦੀ
  3. (3) ਦਮੋਦਰ
  4. (4) ਗੁਲਾਟੀ
See answer and solution
Q101

ਦਮੋਦਰ ਨੇ ਝੰਗ ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ?

  1. (1) ਵੰਝ ਉਗਾਉਣ ਲੱਗਾ
  2. (2) ਜਾਲੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗਾ
  3. (3) ਚਾਲੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗਾ
  4. (4) ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ
See answer and solution
Q102

ਦਮੋਦਰ ਦਾ ਝੰਗ-ਸਿਆਲ ਆਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਸੀ ?

  1. (1) ਚੂਚਕ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਉਤਾਰਨਾ
  2. (2) ਕੁੰਦੀ ਤਾਈ ਦਾ ਉਧਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ
  3. (3) ਰੁਜ਼ਗਾਰ
  4. (4) ਹੀਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣਾ
See answer and solution
Q103

‘ਖ਼ੁਸ਼ੀ’ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ :

  1. (1) ਉਦਾਸੀ
  2. (2) ਆਨੰਦ
  3. (3) ਉਲਾਸ
  4. (4) ਪ੍ਰਸੰਨ
See answer and solution
Q104

ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਵਿ-ਟੁੱਕੜੀ ਦਾ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਕੌਣ ਹੈ ?

  1. (1) ਮੁਕਬਲ
  2. (2) ਦਮੋਦਰ
  3. (3) ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ
  4. (4) ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ
See answer and solution
Q105

‘ਦਿਲਗੀਰੀ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ ?

  1. (1) ਖੇੜਾ
  2. (2) ਉਦਾਸੀ
  3. (3) ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ
  4. (4) ਖ਼ੁਸ਼ੀ
See answer and solution
Q106

ਕਥਨ (A) : ਜਮਾਤ ਵਿਚਲੇ ਸਿਖਲਾਈ ਅਨੁਭਵ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
ਕਾਰਨ (R) : ਸਿਖਲਾਈ ਅਨੁਭਵ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰਬਲੀ ਸਮਝ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਢੁੱਕਵਾਂ ਉੱਤਰ ਚੁਣੋ :

  1. (1) (A) ਤੇ (R) ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ, ਪਰ (R), (A) ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ।
  2. (2) (A) ਸਹੀ ਹੈ, ਪਰ (R) ਗ਼ਲਤ ਹੈ ।
  3. (3) (A) ਗਲਤ ਹੈ, ਪਰ (R) ਸਹੀ ਹੈ ।
  4. (4) (A) ਤੇ (R) ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ, ਅਤੇ (R), (A) ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ ।
See answer and solution
Q107

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ?

  1. (1) ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ।
  2. (2) ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਿਖਲਾਈ ਅਰਥ ਨਿਰਮਾਣ ਹੈ ।
  3. (3) ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਵਿਆਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ।
  4. (4) ਸਾਰੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ।
See answer and solution
Q108

ਇਸ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਿ ਕੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ ਵਿਹਾਰਕ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੋਵੇਗਾ :

  1. (1) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ।
  2. (2) ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ।
  3. (3) ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਚਿਤਰਣ ।
  4. (4) ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਘੂ ਸੰਵਾਦ ਲਿਖਣ ।
See answer and solution
Q109

ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਕੁਝ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਕਲਪਾਂ ਉੱਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਇੱਕ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ । ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ ?

  1. (1) ਉੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਕੌਸ਼ਲ
  2. (2) ਚਿੰਤਨ ਕੌਸ਼ਲ
  3. (3) ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਅਧਿਆਪਨ
  4. (4) ਰੈਮਡੀਅਲ ਅਧਿਆਪਨ
See answer and solution
Q110

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਪੜ੍ਹਤ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪ-ਕੌਸ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ?

  1. (1) ਅਰਥ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਕੋਸ਼ਗਤ ਮਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
  2. (2) ਲੋੜੀਂਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸਕੈਨਿੰਗ
  3. (3) ਹਰੇਕ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ
  4. (4) ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਨਾ
See answer and solution
Q111

ਕਥਨ (A) : ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਕਸਦ ਭਰਪੂਰ ਇੱਕਤਰੀਕਰਨ ਹੈ ।
ਕਾਰਨ (R) : ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦਾ ਆਂਕਲਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ।
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਢੁੱਕਵਾਂ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣੋ :

  1. (1) (A) ਤੇ (R) ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ, ਪਰ (R), (A) ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ।
  2. (2) (A) ਸਹੀ ਹੈ, ਪਰ (R) ਗ਼ਲਤ ਹੈ ।
  3. (3) (A) ਗਲਤ ਹੈ, ਪਰ (R) ਸਹੀ ਹੈ ।
  4. (4) (A) ਤੇ (R) ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ, ਅਤੇ (R), (A) ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ ।
See answer and solution
Q112

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ-ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸੁਖਾਲੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ । ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ :

  1. (1) ਰੋਲ-ਕਾਰਡ
  2. (2) ਦੁਭਾਸ਼ੀ-ਸ਼ਬਦ-ਕੋਸ਼
  3. (3) ਗਰੇਡਡ ਰੀਡਰ
  4. (4) ਅਖ਼ਬਾਰ
See answer and solution
Q113

ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾਵਾਂ ਦਾ ਹੋਰ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਇਥੇ ਅਧਿਆਪਕ __________ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ :

  1. (1) ਪਲੈਨਰ
  2. (2) ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ
  3. (3) ਡਾਇਗਨੌਸਟੀਸ਼ਨ
  4. (4) ਮੈਨੇਜਰ
See answer and solution
Q114

ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਪਹਿਲੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁਣ ਘਸੀਟ ਲੇਖ, ਡਰਾਅ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਇਥੇ ਉਹ ਕਿਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ?

  1. (1) ਖੇੜਾ ਤੇ ਹਾਸਰਸ
  2. (2) ਲਿਖਣ ਕੌਸ਼ਲ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
  3. (3) ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
  4. (4) ਉਭਰਦੇ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ਵਿਕਾਸ
See answer and solution
Q115

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਾਰੇ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ?
ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੇ ਉਦਾਹਰਨਾਂ :-

  1. (1) ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ।
  2. (2) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
  3. (3) ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
  4. (4) ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ।
See answer and solution
Q116

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਬਿਆਨ ਯੁਵਾ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਹੈ ?

  1. (1) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯੁਵਾ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਅਮੂਰਤ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਔਖ ਨਾਲ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ।
  2. (2) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯੁਵਾ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਅੰਸ਼ਿਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਮੂਰਤ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ।
  3. (3) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯੁਵਾ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਅਮੂਰਤ ਸੰਕਲਪਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
  4. (4) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯੁਵਾ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਅਮੂਰਤ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ।
See answer and solution
Q117

ਤੁਹਾਡੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਸੌਖ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕਿਹੜੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੋਗੇ ?
(a) ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ।
(b) ਜੋੜੇ ਤੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰ ਮੰਗਣਾ ।
(c) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟ ਪੜ੍ਹਾਉਣੀ ’ਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਲੈਣੀ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਿਖਲਾਈ ਹੋ ਸਕੇ ।
(d) ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੰਵਾਦ ਸੁਣਾਉਣੇ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਣੇ ।

  1. (1) (b), (c), (d) ਸਹੀ ਹੈ ।
  2. (2) (a), (b), (d) ਸਹੀ ਹੈ ।
  3. (3) (a), (c), (d) ਸਹੀ ਹੈ ।
  4. (4) (a), (b), (c) ਸਹੀ ਹੈ ।
See answer and solution
Q118

ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗਿਆਨ ਵਿਧੀ ਸਮੱਰਥਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ :

  1. (1) ਇਨਾਮ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਇਆ
  2. (2) ਸਮਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਇਆ
  3. (3) ਬੱਚੇ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਝਣ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ
  4. (4) ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਹਿਜ ਸਮਰੱਥਾ
See answer and solution
Q119

ਕਥਨ (A) : ਭਾਸ਼ਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦਾ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪੱਖ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਅੰਦਰ ਵੱਡੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਕਾਰਨ (R) : ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਤੇ ਆਪਣੇਪਨ ਦੀ ਸਮਝ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰਨਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਛਾਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਝੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਢੁੱਕਵੇਂ ਉਤਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ :

  1. (1) (A) ਤੇ (R) ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ, ਅਤੇ (R), (A) ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ।
  2. (2) (A) ਸਹੀ ਹੈ, ਪਰ (R) ਗ਼ਲਤ ਹੈ ।
  3. (3) (A) ਗ਼ਲਤ ਹੈ, ਪਰ (R) ਸਹੀ ਹੈ ।
  4. (4) (A) ਤੇ (R) ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ, ਅਤੇ (R), (A) ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ ।
See answer and solution
Q120

ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਚੁਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ :

  1. (1) ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
  2. (2) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
  3. (3) ਸਾਧਾਰਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
  4. (4) ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਤੇ ਸੁਭਾਵਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
See answer and solution

Passage

ਨਿਰਦੇਸ਼ : ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ (121-128) ਦੇ ਉੱਤਰ ਢੁਕਵੇਂ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨਾਲ ਦਿਓ :
ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਉਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੋਵੇ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਕਲਨ ‘ਬਿਬੇਕ ਵਾਰਿਸ’ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 37 ਰਹਿਤਨਾਮੇ ਦਰਜ ਹਨ, ਪਰ ਰਹਿਤਨਾਮੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਉਹੀ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ਾ ਗੁਰਬਾਣੀ ਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਵੇ । ਭਾਈ ਦੇਸਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਰਹਿਤਨਾਮਾ, ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨੋਤਰ ਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹ-ਨਾਮਾ ਖ਼ਾਸ ਵਰਣਨਯੋਗ ਹਨ । ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ’ਤੇ ਸਰਲ ਹੈ ਪਰ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਹੋਏ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਹਨ । ਆਪ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਅਨਿਨ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਮੁੱਖ ਦਰਬਾਰੀ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ । ਆਪ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ । ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਮਤ 1691 ਦੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਸ਼ਚਾ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ-ਪੂਰਵਕ ਚੇਤੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ । ਆਪਣੀ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜੇ ਅਤੇ ਪਿਛੋਂ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਮੁਅਜ਼ਮ (ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ) ਦੇ ਮੀਰ ਮੁਨਸ਼ੀ ਰਹੇ । ਆਪ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹ-ਨਾਮਾ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਨ ।

Q121

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਸੀ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ :

  1. (1) ਤਨਖ਼ਾਹ-ਨਾਮਾ
  2. (2) ਪ੍ਰਭਾਵ-ਕਾਰਨ
  3. (3) ਬਹੁਤੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ
  4. (4) ਇੱਕ-ਸੰਕਲਨ
See answer and solution
Q122

ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਕਿਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜੇ ?

  1. (1) ਭਰਾ
  2. (2) ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ
  3. (3) ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ
  4. (4) ਪਤਨੀ
See answer and solution
Q123

‘ਬਿਬੇਕ ਵਾਰਿਸ’ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ ?

  1. (1) ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
  2. (2) ਰਹਿਤਨਾਮੇ
  3. (3) ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੀਵਨ
  4. (4) ਆਨੰਦਘਣ ਦੇ ਟੀਕੇ
See answer and solution
Q124

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਦਰਬਾਰੀ ਕਵੀ ਰਤਨ ਕੌਣ ਸੀ ?

  1. (1) ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ
  2. (2) ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ
  3. (3) ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ
  4. (4) ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ
See answer and solution
Q125

‘ਰਹਿਤਨਾਮਾ’ ਕਿਸ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ?

  1. (1) ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਨੇਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕਰਨਾ
  2. (2) ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਰਹਿਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾ ਚੱਲਣਾ
  3. (3) ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ
  4. (4) ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਰਹਿਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾ ਰਹਿਣਾ
See answer and solution
Q126

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ?

  1. (1) ਜਰਮਨ
  2. (2) ਅਰਬੀ
  3. (3) ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
  4. (4) ਫ਼ਾਰਸੀ
See answer and solution
Q127

‘ਤਨਖ਼ਾਹ-ਨਾਮਾ’ ਕਿਸਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ?

  1. (1) ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ
  2. (2) ਮੁਅਜ਼ਮ
  3. (3) ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ
  4. (4) ਭਾਈ ਦੇਸਾ ਸਿੰਘ
See answer and solution
Q128

ਪੈਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੇ ?

  1. (1) ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ
  2. (2) ਮੁੱਜ਼ਅਮ
  3. (3) ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ
  4. (4) ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ
See answer and solution

Passage

ਨਿਰਦੇਸ਼ : ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ (129-135) ਦੇ ਉੱਤਰ ਢੁਕਵੇਂ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨਾਲ ਦਿਓ :
ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਿਹਾ ਸੀ । 1905 ਈਸਵੀ ਤੋਂ 1907 ਈਸਵੀ ਤਕ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਵਾੜੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ‘ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ’ ਹੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1913 ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਹੋਈ । ਪਹਿਲੀ ਨਵੰਬਰ 1913 ਨੂੰ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ‘ਗ਼ਦਰ’ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ , ਜਿਸਦਾ ਸਾਹਿਤ ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਗਦ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਚੇਤਨਤਾ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ਉਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਬਾਬਾ ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸਕੱਤਰ ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਝਬੂਝ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਯਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ । ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਚਲਾਏ ਗਏ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਗਿਆਨੀ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਮਹਾਂ-ਕਾਵਿਕ ਪਸਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਡਾ. ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਨ ।
‘ਗ਼ਦਰ’ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਗ਼ਦਰ ਦੀ ਗੂੰਜ’ ਨਾਂ ਹੇਠ ਛਪੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਹੋਏ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬੀ ਤੇ ਜੋਸ਼ੀਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਲੇਖ ਆਦਿ ਹੁੰਦੇ ਸਨ । ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਲਈ ਜੋਸ਼ੀਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਇਹ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਤੌਰ ’ਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਪਹੁੰਚਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ।

Q129

ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?

  1. (1) ਬਾਈ
  2. (2) ਬਵੰਜਾ
  3. (3) ਬਾਹਟ
  4. (4) ਬਾਰਾਂ
See answer and solution
Q130

ਕਿਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੂਪ ਮਿਲਿਆ ?

  1. (1) ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ
  2. (2) ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ
  3. (3) ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ
  4. (4) ਗਿਆਨੀ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ
See answer and solution
Q131

ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਕੀ ਨਾਂ ਸੀ ?

  1. (1) ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਵਾਜ਼
  2. (2) ਗ਼ਦਰ
  3. (3) ਗੋਰੇ ਸ਼ਾਹੀ ਤੂਫ਼ਾਨ
  4. (4) ਦੁੱਖ ਦੇ ਕੀਰਨੇ
See answer and solution
Q132

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ?

  1. (1) ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ
  2. (2) ਗਿਆਨੀ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ
  3. (3) ਜੋਸ਼ੀਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
  4. (4) ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ
See answer and solution
Q133

‘ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ’ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਕਿਸ ਨੇ ਪਾਇਆ ?

  1. (1) ਤਾਮਿਲਾਂ ਨੇ
  2. (2) ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ
  3. (3) ਬੰਗਾਲੀਆਂ ਨੇ
  4. (4) ਗੁਜਰਾਤੀਆਂ ਨੇ
See answer and solution
Q134

‘ਗ਼ਦਰ ਦੀ ਗੂੰਜ’ ਵਿੱਚ ਕੀ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ?

  1. (1) ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ
  2. (2) ਗ਼ਦਰ ਵਿਰੋਧੀ ਲੇਖ
  3. (3) ਗ਼ਦਰ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਵਲ
  4. (4) ਗ਼ਦਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
See answer and solution
Q135

ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਕਦੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ?

  1. (1) 2013
  2. (2) 1913
  3. (3) 1713
  4. (4) 1813
See answer and solution
Q136

ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਢੁਕਦੀ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਮਿਲਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਉੱਤੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ -

  1. (1) ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਾਉਂਣ ਹੈ ।
  2. (2) ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਕੰਮ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਕਰਨਾ ਹੈ ।
  3. (3) ਭਾਸ਼ਾ-ਚੇਤਨਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨੀ ਹੈ ।
  4. (4) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਹੈ ।
See answer and solution
Q137

ਇਕ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸਪਲੀਮੈਂਟਰੀ ਰੀਡਰ ਵਜੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਸਪਲੀਮੈਂਟਰੀ ਰੀਡਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ ?

  1. (1) ਗਹਿਣ ਪੜ੍ਹਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ।
  2. (2) ਨੈਤਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ।
  3. (3) ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੜ੍ਹਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ।
  4. (4) ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ।
See answer and solution
Q138

ਕਥਨ (A) : ਰੈਮੀਡੀਅਲ ਅਧਿਆਪਨ ਅਧਿਐਨ-ਅਧਿਆਪਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਇਕ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ।
ਕਾਰਨ (R) : ਰੈਮੀਡੀਅਲ ਅਧਿਆਪਨ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾਈ ਮਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ।
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਢੁੱਕਵਾਂ ਉੱਤਰ ਚੁਣੋ :

  1. (1) (A) ਤੇ (R) ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ, ਪਰ (R), (A) ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ।
  2. (2) (A) ਸਹੀ ਹੈ, ਪਰ (R) ਗ਼ਲਤ ਹੈ ।
  3. (3) (A) ਗ਼ਲਤ ਹੈ, ਪਰ (R) ਸਹੀ ਹੈ ।
  4. (4) (A) ਤੇ (R) ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ, ਅਤੇ (R), (A) ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ ।
See answer and solution
Q139

ਇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਨਾਲ ਕਿਹੜੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ।

  1. (1) ਰਵਾਨੀ
  2. (2) ਸੂਝਬੂਝ
  3. (3) ਯਾਦਾਸ਼ਤ
  4. (4) ਦਰੁਸਤੀ
See answer and solution
Q140

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਧਾਰਨਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਬਾਰੇ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ?

  1. (1) ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
  2. (2) ਭਾਸ਼ਾ-ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰਾਤਮਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
  3. (3) ਭਾਸ਼ਾ-ਅਧਿਆਪਨ ਵੱਲੋਂ ਭਾਸ਼ਣ ਨਾਲੋਂ ਲੇਖਣ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
  4. (4) ਸਿਖਿਆਰਥੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਅਸਲੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ।
See answer and solution
Q141

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ?

  1. (1) ਅਧਿਆਪਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ।
  2. (2) ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਮਾਤਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਣਾ ।
  3. (3) ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣੇ ।
  4. (4) ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੰਚਾਰਾਤਮਕ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ ।
See answer and solution
Q142

ਮੁੱਢਲੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਬੱਚੇ ਅਨੰਦਮਈ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਿਖਦੇ ਹਨ -

  1. (1) ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ
  2. (2) ਆਪਣੀ ਘਰੇਲੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ
  3. (3) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿਚ
  4. (4) ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿਚ
See answer and solution
Q143

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ?
ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ -

  1. (1) ਵਾਕ ਬਣਤਰ ਸਿੱਖਣ ਵਿਚ
  2. (2) ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢਣ ਦੇ ਕੌਸ਼ਲ ਵਿਚ
  3. (3) ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਨਵੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਸਿੱਖਣ ਵਿਚ ।
  4. (4) ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਬਦ-ਭੰਡਾਰ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ।
See answer and solution
Q144

ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇਕ ਟਾਸਕ ਵਿਚ ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ ਇਕ ਸਮੂਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਮੂਹ __________ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ।

  1. (1) ਪ੍ਰਬਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਦੇਣ ।
  2. (2) ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ।
  3. (3) ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਬੋਝ ਵੰਡਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਧਿਆਪਕ ਸਾਰਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ।
  4. (4) ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ।
See answer and solution
Q145

ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ __________ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾ ਕੇ ਲੀਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।

  1. (1) ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਦੋ ਲਿਖਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
  2. (2) ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੌਖਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
  3. (3) ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲਿਖਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
  4. (4) ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਦੋ ਮੌਖਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
See answer and solution
Q146

ਕਥਨ (A) : ਡਰਾਇੰਗ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੀ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੱਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਕਾਰਨ (R) : ਤਸਵੀਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਢੁੱਕਵਾਂ ਉੱਤਰ ਚੁਣੋ :

  1. (1) (A) ਤੇ (R) ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ, ਪਰ (R), (A) ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ।
  2. (2) (A) ਸਹੀ ਹੈ, ਪਰ (R) ਗ਼ਲਤ ਹੈ ।
  3. (3) (A) ਗ਼ਲਤ ਹੈ, ਪਰ (R) ਸਹੀ ਹੈ ।
  4. (4) (A) ਤੇ (R) ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ, ਅਤੇ (R), (A) ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ ।
See answer and solution
Q147

‘ਮਿਨੀਮਲ ਪੇਅਰ’ ਦੀ ਡਰਿੱਲ __________ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ?

  1. (1) ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
  2. (2) ਉਚਾਰਨ
  3. (3) ਪੈਰੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਤ
  4. (4) ਵਿਆਕਰਨ
See answer and solution
Q148

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਭਾਸ਼ਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ?

  1. (1) ਖਾਲੀ ਭਾਂਡਾ
  2. (2) ਟਰਾਇਲ ਐਂਡ ਐਰਰ
  3. (3) ਸਮਾਜਕ ਗੱਲਬਾਤ
  4. (4) ਉਪੇਰੈਂਟ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ
See answer and solution
Q149

ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਜਮਾਤ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ । ਇਥੇ ਅਧਿਆਪਕ----ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ।

  1. (1) ਪਲੈਨਰ
  2. (2) ਸਹਾਇਕ
  3. (3) ਡਾਇਗਨੌਸਟੀਅਨ
  4. (4) ਮੈਨੇਜਰ
See answer and solution
Q150

ਕਥਨ (A) : ਪੜ੍ਹਨਾ, ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਠੀਕ ਉਚਾਰਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ।
ਕਾਰਨ (R) : ਪੜ੍ਹਤ, ਡੀਕੋਡਿੰਗ ਹੈ ।
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਢੁੱਕਵਾਂ ਉੱਤਰ ਚੁਣੋ :

  1. (1) (A) ਤੇ (R) ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ, ਪਰ (R), (A) ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ।
  2. (2) (A) ਸਹੀ ਹੈ, ਪਰ (R) ਗ਼ਲਤ ਹੈ ।
  3. (3) (A) ਗ਼ਲਤ ਹੈ, ਪਰ (R) ਸਹੀ ਹੈ ।
  4. (4) (A) ਤੇ (R) ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ, ਅਤੇ (R), (A) ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ ।
See answer and solution