By signing in you confirm you are 18 or older, or have your parent’s or guardian’s consent.

CTET 8 Feb 2026 Paper 1 Nepali Language Question Paper with Answer Key

Passage

निम्नलिखित गद्यपाठ पढेर उपयुक्त विकल्पको चयन गरी तल दिइएका प्रश्नहरू (91 - 99) का उत्तर दिनु होस् -

धन प्राप्त भयो भन्दैमा जतासुकै बेपर्वाहसित धन खर्च गर्नु पनि मूर्खता हो। बुद्धिपूर्वक धन खर्च गर्नु धनको सदुपयोग गर्नु हो। धन भएमा स्वास्थ्यलाई सुहाउँदो भोजन, शरीरलाई सुहाउँदो पहिरन अनि मस्तिष्कलाई सुहाउँदो ज्ञान प्राप्त गर्नमा धनको व्यय गर्नु धनको सदुपयोग गर्नु हो। हल्का, स्वस्थ मनोरञ्जनमा धन खर्च गर्नु पनि बेला मौकामा उत्तम हो। मनुष्यको जीवन परिश्रम हो। यो श्रममय जीवनमा बेला मौका मनोरञ्जनको स्थान रहेन भने जीवन उत्साहहीन, दिक्दार जीवन हुने छ। यसैले समय र औकात अनुसार मानिसले मनोरञ्जनमा धन खर्च गर्नु पनि धनको सदुपयोग गर्नु हो। धन प्राप्त गरेर निम्न श्रेणीको काम-काज र नराम्रा लत, अनावश्यक सञ्चय एवम् अश्लील मनोरञ्जन र विलासमा खर्च गरेर मनमौज गर्न खोज्नु धनको दुरुपयोग गर्नु हो। सस्तो मनमौजमा र विलासमा धन व्यय गर्ने लत बसेपछि मानिसहरू अत्याचार, लुटमार, चोरी-डकैती गरी धन उपार्जन गर्न अग्रसर हुन्छन्। यस्ता अवस्थामा धन मनुष्य जीवनमा वरदान नभई अभिशाप बन्न जान्छ। धन प्राप्त गरेपछि धनवानहरूले सोच्नु पर्छ, ईश्वरले धन दिएर उनीहरूलाई समाज, जाति र देशको सेवार्थ सुअवसर प्रदान गरेका हुन्। अतएव धनवानहरूले उदार हृदयले जनकल्याणका निम्ति धन खर्च गरेर धनको सदुपयोग गर्नु आवश्यक छ। धनको सदुपयोग गर्नाले हृदय स्वच्छ र शान्त बन्दछ। धनको सदुपयोगद्वारा आत्म-उन्नति र आत्मशान्ति हुन्छ अनि आत्म-गौरव बढ्दछ। यसैका आधारमा समाज, जाति र देश सुखी, उन्नतिशील र समृद्ध बन्दछ।

Q91

मानिसका मूलभूत आवश्यकताको पूर्ति भएपछि पहिले कुन कुरामा खर्च गर्नु सही हो ?

  1. (1) यान-वाहनमा
  2. (2) साधु-सन्तको सेवा गर्नमा
  3. (3) ज्ञान प्राप्त गर्नमा
  4. (4) गर-गहनामा
See answer and solution
Q92

धनको सदुपयोगको परिणाम के हो ?

  1. (1) हृदयको स्वच्छता र शान्ति
  2. (2) पारिवारिक मेलमिलाप
  3. (3) आफ्नो नामको ख्याति
  4. (4) जनसेवा
See answer and solution
Q93

अशिष्ट मनोरञ्जन र विलासमा धन खर्च गर्ने लत बसेपछि मानिसमा कुन चरित्रको विकास हुन सक्छ ?

  1. (1) अनिद्रा र छट्पटी
  2. (2) अरूको निरादर गर्ने र दम्भी
  3. (3) आपराधिक
  4. (4) परहितकारी स्वभाव
See answer and solution
Q94

कुनै मध्यम वर्गीय मानिसले गरेको स्वस्थ मनोरञ्जनको दृष्टान्त तलका मध्ये कुन हुन सक्छ ?

  1. (1) क्यासिनो-क्लबमा गई विलियर्ड खेल्नु
  2. (2) क्रिकेट खेलको सट्टाबाजीमा पैसा लगाउनु
  3. (3) चुनाउको प्रचारमा भाषण गर्नु
  4. (4) परिवारसित बसेर सिनेमा हेर्नु
See answer and solution
Q95

‘अतएव’ शब्दको पर्यायवाची चिन्नु होस् -

  1. (1) वस्तुतः
  2. (2) अस्तु
  3. (3) फलस्वरूप
  4. (4) यसकारण
See answer and solution
Q96

‘सदुपयोग’ र ‘दुरुपयोग’ दुवै शब्दको निर्माण कुन प्रक्रियाद्वारा भएको छ ?

  1. (1) समास प्रक्रिया
  2. (2) सन्धि प्रक्रिया
  3. (3) सङ्क्षेप प्रक्रिया
  4. (4) सर्ग प्रक्रिया
See answer and solution
Q97

तलका मध्ये कुन कार्य धनको सदुपयोग गरिएको दृष्टान्त हो ?

  1. (1) नयाँ वर्षमा साथीहरूसित बसेर दिनभरि मद्यपान गर्नु
  2. (2) आफ्नै गाउँ ठाउँमा अनाथालय निर्माण गर्नु
  3. (3) महँगा वस्त्रादि र आभूषणले आफू दिनहुँ सज्जित हुनु
  4. (4) तिहारमा गाउँ नै भेला भई रातभरि पटेका पड्काउनु
See answer and solution
Q98

धनवान भए त्यसलाई कुन रूपमा लिनु पर्छ ?

  1. (1) समाज, जाति र देशको सेवा गर्ने अवसर
  2. (2) संसारमा सबैभन्दा धनी हुने अवसर
  3. (3) देशाटन गरी आनन्द भोग गर्ने अवसर
  4. (4) जतासुकै खर्च गर्न सक्ने समर्थता
See answer and solution
Q99

‘सञ्चय’ शब्दको विपरीतार्थक कुन हो ?

  1. (1) व्यय
  2. (2) अपचय
  3. (3) विच्छिन्न
  4. (4) विसर्जन
See answer and solution

Passage

निम्नलिखित कविता पढेर उपयुक्त विकल्पको चयन गरी तल दिइएका प्रश्नहरू (100 - 105) का उत्तर दिनु होस् -

घाम जस्ता बाबुहरू जुन जस्ता नानी
अँधेरीमा बत्ती बन पँधेरीमा पानी।
आज राम्रो पढ बाबा भोलि राम्रो हुन्छ
तिमी राम्रो भयौ भने देशै राम्रो हुन्छ।
संसार अझै ठुलो हुन्छ तिमी बढेपछि
हिमाल अझै अग्लो हुन्छ तिमी चढेपछि।
स्वर्गभन्दा ठुलो हुन्छ आफ्नो मातृभूमि
बुझिराख सम्झिराख आजैदेखि तिमी।

Q100

तिमी चढ्दा हिमाल अग्लो कसरी हुन्छ ?

  1. (1) हिमालमा एउटा मान्छेको अग्लाइ थपिन्छ।
  2. (2) तिम्रो देशको सुनाम हुन्छ।
  3. (3) तिमी सबैतिर चिनिन्छौ।
  4. (4) संसारमा सबैतिर हिमाल चिनिन्छ।
See answer and solution
Q101

‘अँधेरीमा बत्ती बन पँधेरीमा पानी’ भन्नाले के बुझिन्छ ?

  1. (1) आगो र पानी आधारभूत आवश्यकता हुन्।
  2. (2) साह्रो गाह्रोमा आफै आफ्नो सहायक बन।
  3. (3) उपयोगी र परोपकारी बन।
  4. (4) बत्ती झैँ तापयुक्त र पानी झैँ तरल बन।
See answer and solution
Q102

‘जुन जस्ता नानी’ कसलाई भनिएको हो ?

  1. (1) देशका बालकहरूलाई
  2. (2) देशका बालक-बालिकाहरूलाई
  3. (3) देशका पछाडिएका मानिसहरूलाई
  4. (4) देशका बालिकाहरूलाई
See answer and solution
Q103

कवितामा निहित भाव र प्रस्तुतिले यो कस्तो कविता हो भनी बुझिन्छ ?

  1. (1) प्रकृति-वर्णनपरक
  2. (2) उपदेशात्मक
  3. (3) धर्म-नीतिपरक
  4. (4) व्यङ्ग्यात्मक
See answer and solution
Q104

भोलि राम्रो बनाउनका लागि के गर्नु पर्छ ?

  1. (1) असल र ज्ञानी हुनु पर्छ।
  2. (2) आज राम्रो पढ्नु पर्छ।
  3. (3) देश राम्रो बनाउनु पर्छ।
  4. (4) कुरा बुझ्नु पर्छ।
See answer and solution
Q105

‘स्वर्ग’ शब्दको विपरीतार्थक कुन हो ?

  1. (1) पृथ्वी
  2. (2) मानवलोक
  3. (3) नर्क
  4. (4) पाताल
See answer and solution
Q106

अभिकथन (A) : श्रेणीकोठामा भएका सिकाइका अनुभवहरू नानीहरूका जीवन अनि उनीहरूका सन्दर्भहरूसित गहिरो प्रकारले सम्बद्ध हुन्छन्।
युक्ति (R) : नानीहरूका पहिलेका बुझाइमाथि नै सिकाइका अनुभवहरूको ढाँचा निर्माण गरिएको हुन्छ।
तल दिइएका विकल्पहरूबाट उपयुक्त उत्तर छान्नु होस् :

  1. (1) (A) अनि (R) दुवै सही छन्, अनि (A) को सही व्याख्या (R) होइन।
  2. (2) (A) सही छ, तर (R) गलत छ।
  3. (3) (A) गलत छ, तर (R) सही छ।
  4. (4) (A) अनि (R) दुवै सही छन्, अनि (A) को सही व्याख्या (R) हो।
See answer and solution
Q107

भाषा सिकाइमा तलको कुनचाहिँ सही होइन ?

  1. (1) भाषा सिकाइमा समय लाग्छ।
  2. (2) भाषा सिकाइ भनेको अर्थ निकाल्नु हो।
  3. (3) भाषा सिकाइका निम्ति व्याकरण सिक्नु आवश्यक छ।
  4. (4) सबै सिकारुहरू सजिलै भाषा सिक्न सक्छन् यदि भाषासँग आबन्धित कुरा प्रशस्त दिइएको छ भने।
See answer and solution
Q108

कुनै पसलमा केही किन्नका निम्ति विद्यार्थीहरूले प्रयोजनपरक भाष्यको प्रयोग गर्न सक्छन् कि सक्दैनन् भन्ने कुराको मूल्याङ्कन गर्दा विद्यार्थीहरूका निम्ति तलको कुन उपयुक्त हुन्छ ?

  1. (1) उनीहरूलाई मन पर्ने खाने कुराबारे लेख्नु
  2. (2) ग्राहक र पसलेका माझ एउटा छोटो कथा लेख्नु
  3. (3) ग्राहक पसलेका बिचको दृश्य अङ्कन गर्नु
  4. (4) ग्राहक र पसलेका माझ हुने छोटो कुराकानी लेख्नु
See answer and solution
Q109

वैज्ञानिक अवधारणाबारे पाठ बुझेर पढ्ने जस्ता कुरामा शिक्षकले भाषा सिकाइका केही पक्ष फेला पारिन्। त्यस्तो विशेष पक्ष बुझ्न जुन विद्यार्थीलाई गाह्रो पर्छ ती विद्यार्थी तिनले छानिन्। त्यस्तो पाठ पढ्न र बुझ्न उनीहरूलाई सघाउ होस् भनेर तिनले तिनीहरूका निम्ति भिन्नै सत्र सञ्चालन गरिन्। यस अभ्यासलाई के भनेर चिनिन्छ ?

  1. (1) उच्चतर क्रमको कौशल
  2. (2) चिन्तन कौशल
  3. (3) प्रभावी प्रतिक्रिया शिक्षण
  4. (4) उपचारात्मक शिक्षण
See answer and solution
Q110

तलका मध्ये कुन चाहिँ पठनको उप-कौशल होइन ?

  1. (1) अर्थ निष्पादन गर्नु अनि अविदित कोशीय पदहरूको प्रयोग
  2. (2) विशेष रूपले आवश्यक सूचना थाहा पाउन ध्यानपूर्वक छिटो छिटो हेर्नु
  3. (3) प्रत्येक शब्दको हिज्जे जान्नु
  4. (4) शब्दहरू चिन्नु, कुञ्जी वा बीज शब्दहरू टिप्नु
See answer and solution
Q111

अभिकथन (A) : विद्यार्थी-पोर्टफोलियो विद्यार्थीका कार्यका खण्ड खण्डको उद्देश्यमूलक सङ्ग्रह हो।
युक्ति (R) : पोर्टफोलियोले विद्यार्थीहरूलाई उनीहरूको सामर्थ्य तथा दुर्बलताको मूल्याङ्कन गर्न प्रोत्साहित गर्न सक्छ।
तल दिइएका विकल्पहरूबाट सही उत्तर छान्नु होस् :

  1. (1) (A) अनि (R) दुवै सही छन्, अनि (A) को सही व्याख्या (R) होइन।
  2. (2) (A) सही छ तर (R) गलत छ।
  3. (3) (A) गलत छ तर (R) सही छ।
  4. (4) (A) अनि (R) दुवै सही छन्, अनि (A) को सही व्याख्या (R) हो।
See answer and solution
Q112

विद्यार्थीहरूमा शब्द भण्डारको विकास गर्न शिक्षकले भाषाका त्यस्ता सामग्री प्रयोग गर्दै छन्, जुन सामग्रीले विद्यार्थीहरूका निम्ति अझ सहजीकरण गर्दछ अनि प्रामाणिक सामग्रीमा त्यो आधारित छ। त्यो सामग्री हो -

  1. (1) रोल-कार्ड्स
  2. (2) द्विभाषिक शब्दकोश
  3. (3) गुणस्तरीय पाठय पुस्तकहरू
  4. (4) समाचार पत्र
See answer and solution
Q113

विद्यार्थीहरूका सिकाइको शैली र प्राथमिकता अझ धेर बुझ्ने क्रममा शिक्षक उनीहरूलाई प्रश्नावली दिन्छन्। यहाँ शिक्षकले कुन भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन् ?

  1. (1) योजनाकर्ता
  2. (2) विषयको नियमबद्ध सूचना प्रदान गर्ने व्यक्ति
  3. (3) त्रुटिनिरूपक (डायग्नोस्टिसियन)
  4. (4) प्रबन्धक
See answer and solution
Q114

कक्षा I की शिक्षिकाले आफ्ना शिक्षार्थीहरूलाई भित्तामा कोरकार पार्न, नक्सा बनाउन अनि उनीहरूलाई जे मन पर्छ लेख्न लगाइन्। यहाँ तिनले के गर्न प्रोत्साहित गरिन् ?

  1. (1) आनन्द र हासखेल
  2. (2) लेखन कौशलको विकास
  3. (3) वर्णमालाका अक्षरहरू लेख्ने प्रारम्भ
  4. (4) साक्षरता विकासको आविर्भाव
See answer and solution
Q115

चित्र सम्बन्धी तलको कुन चाहिँ गलत हो ?
पुस्तकमा चित्रहरू तथा आरेखले-

  1. (1) नानीहरूको रुचि बनाइराख्छ।
  2. (2) त्यस्तै चित्रादि बनाउने अवसर उनीहरूलाई प्रदान गर्छ।
  3. (3) अपरिचित तथा स्मरणीय प्रसङ्गहरूमा भाषा चलाउन सहयोग गर्छ।
  4. (4) विषय वस्तुलाई सघाउ पुप्याउँछ।
See answer and solution
Q116

साना वा शिशु शिक्षार्थीहरूसित सम्बन्धित तलका मध्ये कुन कथन सही हो ?

  1. (1) ससाना सिकारुहरूलाई भावात्मक धारणा बुझ्न गाह्रो हुन्छ।
  2. (2) ससाना सिकारुहरू आंशिक रूपले भावात्मक धारणा बुझ्दछन्।
  3. (3) ससाना सिकारुहरू भावात्मक धारणाद्वारा उत्प्रेरित हुन्छन्।
  4. (4) ससाना सिकारुहरू भावात्मक धारणा बुझ्दछन्।
See answer and solution
Q117

एकजना शिक्षकका रूपमा विद्यार्थीहरूको अन्तर्क्रिया सुसाध्य बनाउन तपाईँ कुन उपाय ग्रहण गर्नु हुन्छ ?
(a) धेरै प्रश्न सोध्न लगाई विद्यार्थीहरूलाई प्रोत्साहित गरेर
(b) जोडीमा अनि समूहमा कार्य सञ्चालन गर्ने अनि विद्यार्थीहरूबाट उनीहरूको विचार माग्ने
(c) विद्यार्थीहरूलाई जोडले कराएर पढ्न लगाई प्रत्येकलाई प्रतिक्रिया दिन लाउने जसले गर्दा एक-एकजनाले सिक्न सकून्
(d) अन्तर्क्रिया गर्न एकअर्काद्वारा संवाद पढ्ने अनि एकअर्कालाई प्रश्न सोध्ने
सही विकल्प चिन्नुहोस :

  1. (1) (b), (c), (d) सही हुन्
  2. (2) (a), (b), (d) सही हुन्
  3. (3) (a), (c), (d) सही हुन्
  4. (4) (a), (b), (c) सही हुन्
See answer and solution
Q118

भाषा विकासको संज्ञानात्मक सिद्धान्तले के मान्दछ भने भाषा -

  1. (1) दण्ड र पारितोषिकका माध्यमले सिकिन्छ।
  2. (2) समाजमा अन्तर्क्रियाका माध्यमले सिकिन्छ।
  3. (3) बोलीमा रूपान्तरित हुनअघि कुनै कुराको धारणाबारे नानीको बुझाइमा यो निर्भर रहन्छ।
  4. (4) व्यक्तिको जन्मजात क्षमता हो।
See answer and solution
Q119

अभिकथन (A) : भाषाले सांस्कृतिक सचेतता तथा अभिव्यक्तिमा विवेचनात्मक दृष्टिकोणको रचना गर्छ, जुन कुरा विद्यार्थीमा विकास गर्नु पर्ने प्रमुख दक्षता हो भन्ने मानिन्छ।
युक्ति (R) : सांस्कृतिक सचेतता तथा अभिव्यक्तिको दक्षताले नानीहरूमा परिचय र स्वबोधको चेतना प्रदान गर्नाका साथै अरूका संस्कृति र परिचयको सम्मान गर्ने चेतना पनि प्रदान गर्दछ।
तल दिइएका विकल्पहरूबाट उपयुक्त उत्तर छान्नु होस् :

  1. (1) (A) अनि (R) दुवै सही छन्, अनि (A) को सही व्याख्या (R) होइन।
  2. (2) (A) सही छ तर (R) गलत छ।
  3. (3) (A) गलत छ तर (R) सही छ।
  4. (4) (A) अनि (R) दुवै सही छन्, अनि (A) को सही व्याख्या (R) हो।
See answer and solution
Q120

पाठय पुस्तकहरूमा लेखकहरूका कथा, कविता, नाटक तथा अन्य विधाका लेखहरू समाविष्ट हुन्छन्। हामीले त्यस्ता सामग्रीहरूको चयन गर्नु आवश्यक छ, किनभने ती

  1. (1) पाठय पुस्तकमा प्रयोग गरिने उद्देश्यमा लेखिएका छन्।
  2. (2) नाउँ चलेका लेखकहरूद्वारा लेखिएका छन्।
  3. (3) सरल भाषामा छन्।
  4. (4) प्रामाणिक अनि स्वाभाविक भाषामा छन्।
See answer and solution

Passage

निम्नलिखित गद्यपाठ पढेर उपयुक्त विकल्पको चयन गरी तल दिइएका प्रश्नहरू (121 - 128) का उत्तर दिनु होस्–
भारतेली कथा बेग्लै छ। एउटा बडो हठी जोगी धर्मा थियो। उसले डङ्का पिट्यो – म टयाक्कै नसुती सात वर्षसम्म बुद्धको तपस्या गर्ने छु। त्यसताकका मान्छेमा अमानवीय शक्ति त हुन्थ्यो नै, झन् धर्मा त ठहरियो अजिर जोगी। नभन्दै पाँच वर्षसम्म त धर्मालाई झ्वापझ्वाप्ती निद्राले छोप्न थालेछ। कतै निदाई पो हाल्छु कि भनी ऊ अतालिएछ र छेउछाउका पोथ्राहरू लाछलुछ पारी बुकाउन थालेछ। पोथ्राको पात धर्माले जति जति बुकाउँथ्यो उति उति उसको निद्रा पर पर भाग्दै गएछ र उसलाई पोष पनि लागेछ। यही पात बुकाएर धर्माले आफ्नो प्रण पुरा गऱ्यो। यही पात चियाको बुटाको थियो। जापानीहरूको कथा अझ यो भन्दा बेग्लै छ। यसरी धर्माले तपस्या गर्दा उसलाई निदाउने डर भयो। निदाई पो हाल्छु कि भनी उसले दुवै आँखाका गेडाहरू निकाली अफालेछ। प्रतापी धर्माका आँखा सित्तै खेर किन जान्थ्यो। आँखाका गेडा भुइँमा खस्नासाथ त्यहाँबाट दुईवटा पोथ्रा उम्रेर निस्के। यस कथाबाट के जानिन्छ भने, चिया खानेहरू पहिला एसियाली नै थिए। पूर्वी युरोपमा चिया खाने प्रथम व्यक्ति थियो ग्यामबातिस्ता रामोसिस। रामोसिसले चिया इ सं १५५९ मा पियो। बेलायतमा पहिलोपल्ट चिया पिउने व्यक्ति थियो स्यामुअल पेपिस। पेपिसले इ सं १६६० मा चिया पियो। अहिले चिया चलाउने देशमा मुख्य बेलायत नै छ।

Q121

धर्मालाई कति वर्षसम्म निद्रा अनुभूत भएन ?

  1. (1) सात वर्ष
  2. (2) बाह्र वर्ष
  3. (3) पोथ्रा चिनिएको वर्षसम्म
  4. (4) पाँच वर्ष
See answer and solution
Q122

भारतेली कथा र जापानेली कथामा के समानता छ ?

  1. (1) घटना समय एउटै छ
  2. (2) पात्रको नाम
  3. (3) आँखाका गेडा फाल्नु
  4. (4) चियाका पात खानु
See answer and solution
Q123

युरोपका मानिसले कहिलेदेखि चिया पिउन थालेका हुन् ?

  1. (1) सोह्रौँ शताब्दीको द्वितीयार्द्धदेखि
  2. (2) सत्रहौँ शताब्दीको प्रथमार्द्धदेखि
  3. (3) सत्रहौँ शताब्दीको द्वितीयार्द्धदेखि
  4. (4) सोह्रौँ शताब्दीको प्रथमार्द्धदेखि
See answer and solution
Q124

धर्माले पोथ्राका पात लुछेर किन खायो ?

  1. (1) त्यो खाँदा निद्रा भाग्छ भन्ने उसलाई थाहा थियो।
  2. (2) आँखा दुखेको पिरले उसले केही देखेन।
  3. (3) उसलाई भोक लागेको थियो।
  4. (4) ऊ अत्तालिएको थियो।
See answer and solution
Q125

‘डङ्का पिट्नु’ कुन किसिमको भाषिक उक्ति हो ?

  1. (1) तुक्का
  2. (2) वाग्धारा
  3. (3) प्रहेलिका
  4. (4) उखान
See answer and solution
Q126

‘अजिर’ भन्नाले के बुझिन्छ ?

  1. (1) दृढ सङ्कल्प भएको
  2. (2) अधिक बलशाली
  3. (3) अटेरी तथा हेपाहा स्वभावको
  4. (4) धेरै तपस्या गरेर सिद्ध भएको
See answer and solution
Q127

धर्माले पोथ्राका पात खाएपछि के भयो ?

  1. (1) उसको निद्रा हराउँदै गयो।
  2. (2) उसले आफ्नो प्रण बिर्स्यो।
  3. (3) उसले चिया पिउन थाल्यो।
  4. (4) उसले धेरै बाँच्ने ओखती पायो।
See answer and solution
Q128

‘झ्वापझ्वाप्ती’ कुन वर्गको शब्द हो ?

  1. (1) क्रियायोगी
  2. (2) निपात
  3. (3) विशेषण
  4. (4) नामयोगी
See answer and solution

Passage

निम्नलिखित गद्यपाठ पढेर उपयुक्त विकल्पको चयन गरी तल दिइएका प्रश्नहरू (129 - 135) का उत्तर दिनु होस्–
आत्मविश्वास भनेको अहङ्कार होइन। आफ्नो बुतालाई बढाएर चढाएर सोच्नु होइन, दुर्बलता सबैमा हुन्छ तर त्यही दुर्बलता गनेर बस्नु सर्वथा उचित होइन। तर म एकदमै महान् छु भनेर गजक्क फुलेर बस्ने मान्छे घमन्डी भ्यागुता जस्तो पड्किन्छ। आफ्नो शक्तिमा विश्वास राख्नु नै आत्मविश्वास हो। हातमा लिएको काममाथि जसले पुरा अधिकार राख्दछ र त्यो काम पुरा गर्छ भन्ने उसलाई जब विश्वास हुन्छ, ऊ सफलताको बाटोमा हिँडेको हुन्छ। सेचलिङ्ले खुबै राम्रो भनेका छन्, जसले यो कुरा जानेको हुन्छ कि ‘म के हुँ’ उसले शीघ्र नै जान्दछ ‘म के हुनु पर्छ’ भन्ने। मानिसका विचारमा आत्मसम्मान होस् र व्यवहारमा त्यो स्वयम् आउँदछ। दृढतासित वस्तुहरूमा आफ्नो अधिकार जनाउने व्यक्ति नै वास्तवमा त्यसको अधिकारी बन्दछ। कोसुथले लेखेका छन्, ‘नम्रता बुद्धिमत्ताको एउटा अङ्ग हो र मानिसको शोभा हो। तर साथै आफ्नो आत्मविश्वास घटाउनु हुँदैन, त्यो मानिसको सर्वश्रेष्ठ गुण हो।’ कुनै काम गर्न अघि नै हामीलाई सन्देह भयो भने हाम्रो उत्साह भत्किन्छ। आत्मविश्वास नै सब प्रकारका उत्साहको मूल हो। जसले आफ्नो बुता र शक्तिमा विश्वास गर्दैन त्यस्तो लम्फुले संसारमा कहिल्यै सफलता पाउँदैन।

Q129

‘नम्रता’ र ‘दृढता’ कस्ता शब्द हुन् ?

  1. (1) क्रियायोगी
  2. (2) विशेषण
  3. (3) कोटिकार
  4. (4) संज्ञा
See answer and solution
Q130

नम्रता बुद्धिमताको अङ्ग हुनाका साथै अरू के पनि हो ?

  1. (1) मानिसको संयम
  2. (2) मानिसले गर्ने सुखानुभूति
  3. (3) आभूषण
  4. (4) मानिसको सौन्दर्य
See answer and solution
Q131

आत्मविश्वास भन्नाले के बुझ्न सकिन्छ ?

  1. (1) आफूमा कुनै दुर्बलता छैन भन्ने विश्वास
  2. (2) आफ्नो शक्ति-सामर्थ्यमा गरिने विश्वास
  3. (3) आफ्नो दुर्बलता लुकाई महान हुन चाहने इच्छा
  4. (4) मानिसको आन्तरिक बल
See answer and solution
Q132

हाम्रो उत्साह कुन कारणले भत्किन्छ ?

  1. (1) आत्मविश्वासले
  2. (2) अधिकारहीनताले
  3. (3) सन्देहले
  4. (4) अन्धविश्वासले
See answer and solution
Q133

कस्तो मानिस भ्यागुता जस्तो पड्किन सक्छ ?

  1. (1) नम्र
  2. (2) महान्
  3. (3) अहङ्कारी
  4. (4) स्वाभिमानी
See answer and solution
Q134

सेचलिङ्का विचारमा कुन मानिसलाई ‘ऊ के हुनु पर्छ’ भन्ने थाहा हुन्छ ?

  1. (1) जसले आफूलाई चिनेको छ।
  2. (2) जसले आफ्नो सम्मानका लागि लडाइँ गर्दछ।
  3. (3) जसले अधिकारबारे जानेको छ।
  4. (4) जसले समाज-संसार देखेको छ।
See answer and solution
Q135

अनुच्छेदमा आत्मविश्वासलाई मानिसमा भएको कस्तो चरित्र मानिएको छ ?

  1. (1) उत्साहको मूल
  2. (2) सर्वश्रेष्ठ प्राप्ति
  3. (3) कर्तव्य भन्दा अधिकारप्रति सचेत
  4. (4) उत्साहमा सन्देहकारी
See answer and solution
Q136

शिक्षकले कुनै एउटा पाठको विषयसित मिल्दो भिडियो पाए अनि यस भिडियोकै सेरोफेरोमा युग्म/जोडी-जोडी कार्यको योजना बनाए। यस युग्म-कार्य क्रियाकलापको उद्देश्य विद्यार्थीहरूको कुन कुरालाई प्रोत्साहित गर्नु हो ?

  1. (1) तिनीहरूलाई द्रुत गतिमा सँगसँगै काम गर्ने तुल्याउनु
  2. (2) शिक्षकदेखि स्वतन्त्र भई काम गर्नु
  3. (3) भाषागत सचेतताको विकास गर्नु
  4. (4) तिनीहरूको आफ्ना कामको मूल्याङ्कन गर्नु
See answer and solution
Q137

कथा-सङ्ग्रह तथा इतिवृत्तादि भाषा सिकाइमा थप पाठका रूपमा सिफारिस गरिएका हुन्छन्। थप वा अतिरिक्त पाठको मुख्य उद्देश्य के हो ?

  1. (1) गहन पठनलाई प्रवर्द्धित गर्नु
  2. (2) नीति शिक्षालाई प्रवर्द्धित गर्नु
  3. (3) विस्तारित पठनलाई प्रवर्द्धित गर्नु
  4. (4) बहुभाषिकतालाई प्रवर्द्धित गर्नु
See answer and solution
Q138

अभिकथन (A) : शिक्षण-सिकाइको प्रक्रियामा उपचारात्मक शिक्षण समग्र अंश हो।
युक्ति (R) : उपचारात्मक शिक्षण पुन: सिकाउने काम हो, भाषाका पाठहरू जुन ठिकसित पढिएको छैन, तिनलाई उस्तै प्रकारले सिकाउनु पर्छ भन्ने छैन।
तल दिइएका विकल्पहरूबाट उपयुक्त उत्तर छान्नु होस् :

  1. (1) (A) अनि (R) दुवै सही छन् अनि (A) को सही व्याख्या (R) होइन।
  2. (2) (A) सही छ तर (R) गलत छ।
  3. (3) (A) गलत छ तर (R) सही छ।
  4. (4) (A) अनि (R) दुवै सही छन् अनि (A) को सही व्याख्या (R) हो।
See answer and solution
Q139

विद्यार्थीले पढिसकेको कथा उसको आफ्नै शब्दमा उसले पुन: सुनाउनाले कुन कुराको मूल्याङ्कनमा सघाउ पुग्छ ?

  1. (1) धाराप्रवाहिता
  2. (2) बोध
  3. (3) स्मृति
  4. (4) विशुद्धता
See answer and solution
Q140

भाषा शिक्षणमा तलका मध्ये कुन चाहिँ पूर्वानुमान गलत हो ?

  1. (1) सिकाइमा सिकारुको प्रथम भाषाले महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दछ।
  2. (2) भाषा शिक्षणमा सम्प्रेषणमूलक क्रियाकलापमा ध्यान पुऱ्याउनु पर्दछ।
  3. (3) भाषा शिक्षणले बोल्नमा भन्दा लेख्नमा महत्त्व प्रदान गर्नु पर्छ।
  4. (4) वास्तविक स्थितिहरूमा प्रयोग गर्न चेष्टा गरेर सिकारुले भाषा आर्जन गर्दछ।
See answer and solution
Q141

तलका मध्ये कुन चाहिँ भाषा शिक्षकको प्राथमिक दायित्व हो ?

  1. (1) शिक्षणका निम्ति विषयवस्तुको चयन
  2. (2) सिकारुहरूलाई विभिन्न श्रेणीमा समूह-समूह पार्नु
  3. (3) सिकारुहरूलाई पढाउनु वा सिकाउनु
  4. (4) सिकारुको सम्प्रेषणगत आवश्यकता चिह्नित गर्नु
See answer and solution
Q142

नानीहरू उनीहरूका आधारभूत वा प्राथमिक उमेरमा कुन कुरामा सहज हुन्छन् अनि अति नै राम्ररी सिक्छन् ?

  1. (1) आधिकारिक भाषामा
  2. (2) उनीहरूका घरकै भाषामा
  3. (3) अङ्ग्रेजी माध्यममा
  4. (4) शिक्षणका माध्यममा
See answer and solution
Q143

नानीहरूलाई कथा सुनाउने प्रसङ्गमा तलका मध्ये कुन चाहिँ गलत हो ?
कथा सुन्नाले नानीहरूलाई सघाउ हुन्छ –

  1. (1) वाक्यको संरचना बुझ्न
  2. (2) समस्या समाधान गर्ने कौशलको विकास गर्न
  3. (3) जीवनमा अनुसरण गर्नु पर्ने नयाँ नैतिक मूल्य सिक्न
  4. (4) नयाँ शब्द सिक्न र उनीहरूको शब्द भण्डार विस्तार गर्न
See answer and solution
Q144

भाषागत कार्यका क्रममा कुनै शिक्षक विद्यार्थीहरूको मिश्रित योग्यताको समूह बनाउँछन्। यो मिश्रित योग्यता समूह बनाइएको हो –

  1. (1) पछाडिएका विद्यार्थीहरूलाई मुक्त पाराले अभिव्यक्ति दिने अवकास दिन
  2. (2) एकअर्कालाई सघाउ पुऱ्याउने कुरामा विद्यार्थीहरूलाई प्रोत्साहित गर्न
  3. (3) शिक्षकको भार बाँड्न, किनभने शिक्षकले सबैप्रति ध्यान पुऱ्याउन सक्तैनन्
  4. (4) कमजोर विद्यार्थीहरू चिह्नित गर्न
See answer and solution
Q145

नानीहरू उद्घाटित तथा एकाग्र हुनु पर्छ –

  1. (1) सानै उमेरदेखि नै दुईवटा लिखित भाषाहरूप्रति
  2. (2) सानै उमेरदेखि नै धेरैवटा मौखिक भाषाहरूप्रति
  3. (3) सानै उमेरदेखि नै धेरैवटा लिखित भाषाहरूप्रति
  4. (4) सानै उमेरदेखि नै दुईवटा मौखिक भाषाहरूप्रति
See answer and solution
Q146

अभिकथन (A) : प्रारम्भिक साक्षरतामा चित्राङ्कनलाई लेखनको आरम्भ मानिन्छ।
युक्ति (R) : चित्रहरू सङ्केत हुन् तिनले अर्थ वहन गर्दछन्।
तल दिइएका विकल्पहरूबाट उपयुक्त उत्तर छान्नु होस् :

  1. (1) (A) अनि (R) दुवै सही छन्, अनि (A) को सही व्याख्या (R) होइन।
  2. (2) (A) सही छ तर (R) गलत छ।
  3. (3) (A) गलत छ तर (R) सही छ।
  4. (4) (A) अनि (R) दुवै सही छन्, अनि (A) को सही व्याख्या (R) हो।
See answer and solution
Q147

‘लघुतम युग्म’ अभ्यास यसको प्रवर्द्धन गर्न प्रभावकारी नीति हो –

  1. (1) शब्द भण्डार
  2. (2) उच्चारण
  3. (3) पठन बोध
  4. (4) व्याकरण
See answer and solution
Q148

भाषा अधिग्रहणको व्यवहारवादी सिद्धान्तसित तलको कुन चाहिँ सम्बन्धित छैन ?

  1. (1) रिक्त पात्र (एम्प्टी भेसेल्स)
  2. (2) आवृत्तिमूलक प्रयत्न (ट्रायल एन्ड एरर)
  3. (3) सामाजिक अन्तर्क्रिया
  4. (4) स्वाभाविक अनुबन्धन (ओपरेन्ट कन्डिसनिङ)
See answer and solution
Q149

कुनै शिक्षक कक्षा V का विद्यार्थीलाई एउटा कथा लेख्ने कार्य दिन्छन्। विद्यार्थीले लेखिरहेको बेला शिक्षक कक्षाभरि घुम्छन् र कुन विद्यार्थीले त्रुटि गर्छ तिनलाई सहायता गर्छन् अथवा नयाँ शब्दहरू भन्न लाउँछन्। यहाँ शिक्षकले कुन भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन् ?

  1. (1) योजनाकर्ता
  2. (2) सहजकर्ता
  3. (3) त्रुटिनिरूपक
  4. (4) प्रबन्धक
See answer and solution
Q150

अभिकथन (A) : पढ्नु भनेको केवल शब्दको सही उच्चारण गर्नु भन्दा धेरै हो।
युक्ति (R) : पढ्नु भनेको विकोडीकरण हो।
तल दिइएका विकल्पहरूबाट उपयुक्त उत्तर छान्नु होस् :

  1. (1) (A) अनि (R) दुवै सही छन् अनि (A) को सही व्याख्या (R) होइन।
  2. (2) (A) सही छ तर (R) गलत छ।
  3. (3) (A) गलत छ तर (R) सही छ।
  4. (4) (A) अनि (R) दुवै सही छन् अनि (A) को सही व्याख्या (R) हो।
See answer and solution