By signing in you confirm you are 18 or older, or have your parent’s or guardian’s consent.

CTET 7 Feb 2026 Paper 1 Sanskrit, Question 102

Topic: Poem comprehension

Passage

निर्देशः—अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां (100–105) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत।

सर्वहिंसानिवृत्ता ये नराः सर्वे सहाश्च ये।
सर्वस्याश्रयभूताश्च ते नराः स्वर्गगामिनः॥

एक एव सुहृद्धर्मो निधनेऽप्यनुयाति यः।
शरीरेण समं नाशं सर्वमन्यत्तु गच्छति॥

योऽत्ति यस्य यदा मांसमुभयोः पश्यतान्तरम्।
एकस्य क्षणिका प्रीतिरन्यः प्राणैर्विमुच्यते॥

मर्तव्यमिति यद्दुःखं पुरुषस्योपजायते।
शक्यते नानुमानेन परेण परिवर्णितुम्॥

अयं निजः परो वेति गणना लघुचेतसाम्।
उदारचरितानां तु वसुधैव कुटुम्बकम्॥

Q102

वसुधा एव अस्माकं परिवारोऽस्ति, इति के मन्यन्ते?

  1. (1) उदारचरितःCorrect answer
  2. (2) परोपकारिणः
  3. (3) संन्यासिनः
  4. (4) परिव्राजकाः

Solution.

CBSE answer: (1)

उत्तरम्: (1) उदारचरितः

  1. अन्तिमे श्लोके उक्तम्: 'उदारचरितानां तु वसुधैव कुटुम्बकम्'।
  2. उदारचरिताः जनाः समग्रां पृथ्वीम् एव स्वपरिवारं मन्यन्ते।
  3. लघुचेतसः एव 'अयं निजः, अयं परः' इति गणयन्ति।
  4. परोपकारिणः, संन्यासिनः, परिव्राजकाः च श्लोके न उक्ताः।
  5. अतः उत्तरं श्लोकस्य शब्देषु एव अन्वेष्टव्यं, न तु बाह्यज्ञाने।