By signing in you confirm you are 18 or older, or have your parent’s or guardian’s consent.

CTET 14 Dec 2024 Paper 2 Marathi, Question 101

Topic: Grammar

Passage

सूचना : पुढील कविता वाचा आणि प्रश्न क्रमांक 100 ते 105 यासाठी योग्य पर्याय निवडा.
खाली रांगोळी पुसट
तुळशीचें वृंदावन
वाढणाऱ्या काळोखाची
मुकी भुकी दटावण,

आंतबाहेर दाटला
कडूलिंबाचा सुवास
क्षण अनावर झाला
घुसमटूनिया श्वास

..... भळभळणारें रक्त
खोल रुतलेली कांच
माझ्या हातांत बांगड्या
होत्या सहा किंवा पाच?

ओसरल्या रक्तामध्यें
कांपे जुंनी आठवण
आहे मनगटावर
एक पुसटसा वण.

Q101

‘तुळस’ हे काय आहे?

  1. (1) समुहवाचकनाम
  2. (2) विशेषनामCorrect answer
  3. (3) सामान्यनाम
  4. (4) भाववाचकनाम

Solution.

CBSE answer: (2)

उत्तर: (2) विशेषनाम

  1. कवितेतील 'तुळशीचें वृंदावन' हे घरच्या अंगणातील एका ठराविक, पूजल्या जाणाऱ्या तुळशीचे आहे.
  2. घरोघरी तुळस देवता मानली जाते (वृंदा, तुळशीमाता); देवतेचे नाव म्हणून वापरले तर ते एका व्यक्तीचे नाव ठरते.
  3. या अर्थाने 'तुळस' हे एका विशिष्ट पूज्य वस्तूचे नाव, म्हणजे विशेषनाम, मानले आहे.

सावधान: 'तुळस' हे वनस्पतीच्या एका जातीतील सर्व झाडांचे नाव म्हणून घेतले तर सामान्यनाम (3) हे उत्तरही मांडता येते; येथे कवितेतील अंगणातील विशिष्ट, पूज्य तुळशीचा संदर्भ घेतला आहे.