By signing in you confirm you are 18 or older, or have your parent’s or guardian’s consent.

CTET 8 Feb 2026 Paper 1 Khasi Language Question Paper with Answer Key

Passage

Jingbthah : Pule ïa kane ka pasoh harum bad sa jubab ïa ki jingkylli (naduh 91 haduh 99) da kaba jied ïa ka jubab kaba dei eh.
Ki Lum Khasi jong ka jylla Meghalaya ki long kiba pawbah namar ka jingbun ki jingthaw ba im ha ka mariang, ki law kyntang bad ki rukom sumar mariang da ka jingïatreilang jong ka imlang sahlang. Da ki spah snem, ki Khasi ki la pyni ka jingburom ba khraw ïa ka mariang lyngba ki riti ki dustur kiba kdew ïa ka jingïasnoh bad ka jingïateh jingim hapdeng ka jingdonkam jong u briew bad ka jingkhuid jong ka mariang. Hynrei ha ki snem kiba kham shadien, kine ki lum ki la sdang ban mad ïa ki jingma ha ka liang ka basa jingim jong ka mariang. Ka jingroi ka jingdon briew, ka jingkylla stet ki shnongkyndong sha ki sor kaba khlem jingpynbeit - khamtam ha ka jingtih maw tih shyiap kaba khlem kano kano ka kyndon - ki la buh ïa ki lum Khasi ha ka jingma namar kine baroh ki ktah noh ïa kita ki jingïadei balung ha ka basa jingim jong kane ka thaiñ.

Kawei na ki daw ba paw bha ka dei ka jingpynjot ïa ki khlaw. Ki jaka khlaw ki la nang duh noh na ka daw ka jingkhaïi ïa ki dieng ki siej kaba la wanrah ruh ïa ki jingtwa jong ki lum ki wah bad ka jingjah rngai jong ki um ba mih na khlaw. Da ka jingjah noh jong ki khlaw, ka jingiaid jong ka um ha kine ki lum kaba ju ïaid beit mynshuwa, mynta ka la kylla long khongpong. Ki wah rit bad ki wahduid kiba ju tuid ha ki saw aïom mynshuwa, mynta ki la sdang tyrkhong bad don ruh kiba la jah tang shu wan ki aïom rkhiang. Kane ka ktah ruh wat ïa ki mrad ki mreng bad ka rep ka riang jong ki briew.

Ka jingpynjakhlia ïa ki um ki wah ruh ka dei kawei pat ka jingeh kaba khraw. Ka jingbret pathar ïa ki jaboh bad ka jingpyntuid ïa ki um jakhlia ha ki jaka sor ka la ktah shisha ïa ki wah kum ka Umkhrah bad ka Umshyrpi. Kine ki jingleh ki wanrah ruh ïa ka jingma ïa ka koit ka khiah jong ki shnong ba marjan. Watla kine ki jingeh ki la kiew, hynrei bun ki shnong Khasi ki dang pynneh pynsah ïa ki law kyntang bad ki khlaw adong ïa kiba la sumar bad pynneh pynsah katkum ka jingngeit bad ka riti dustur. Kine ki khlaw ki dang neh dang sah bad ki kylla long kum ki jaka pynneh ïa ka basa jingim jong ka mariang.

Ki lad ki lynti ba kongsan ban pynneh pynsah ïa ka meirisawkun mariang ha ki Lum Khasi ka long tang lada ngi lah ban pynkhie im biang ïa ki jingstad tynrai bad ki jingnang jingtip jong ki ,riew rim ban pynjari da ki aiñ pynneh mariang bad kaba kyntiew ïa ka pule puthi. Lada ym shim khia kham kloi halor kane ka bynta, ka jingitynnat ka mariang kaba ïasnoh bad ka riti dustur jong kane ka thaiñ ka lah ban jah syndet syndon.

Q91

Kaei ka jingktah kaba mih na ka jingjah noh ki khlaw ki btap ?

  1. (1) Ki wahduid ki mih tang ha ka aïom slap
  2. (2) Ka jinghap slap ka jur bha
  3. (3) Ki wah ki la nangïar
  4. (4) Ki wahduid ki shlei barobar
See answer and solution
Q92

Ha ri Khasi don bun bha ki law kyntang bad kine ki dang ïai don haduh kine ki sngi namar ïa kine la ïada da __________ .

  1. (1) Ka jingngeit bad ka riti dustur
  2. (2) Ki briew shimet
  3. (3) Ka jingwad bniah katkum ka saïan
  4. (4) Ki aiñ ïada khlaw jong ka sorkar
See answer and solution
Q93

Kino na kine ki wah ha sor kiba la shah ktah bha na ka jingbret pathar ïa ki jakhlia bad ka jingpyntuid ïa ki jakhlia sha ki wah ?

  1. (1) Ka wah Umngot bad ka wah Kupli
  2. (2) Ka wah Umsiang bad ka wah Myntdu
  3. (3) Ka wah Rilang bad ka wah Khri
  4. (4) Ka wah Umkhrah bad ka wah Umshyrpi
See answer and solution
Q94

Katkum kane ka pasoh, phi sngewthuh kumno shaphang ka pyrkhat tynrai u Khasi ha kaba ïadei bad ka mariang ?

  1. (1) Ki peit ïa ka mariang kum kata kaba kyntang bad kaba donkam ïa ka jingïada
  2. (2) Ki shaniah ha ki rukom pynneh pynsah ka juk mynta
  3. (3) Ki peit sha ka mariang kum ka bym don jingim
  4. (4) Ki pynjot ïa ka mariang namar ban ïoh spah
See answer and solution
Q95

Ka khubor kaba kumno ba kane ka pasoh ka pyrshang ban pynpaw ?

  1. (1) Ka khubor ka jingsngewkhia halor ka jingshah ktah ka mariang hynrei kaba don ruh ïa ka khubor jingkyrmen
  2. (2) Ka khubor bashisha bad bym shah shiliang
  3. (3) Ka khubor jingbitar bad kynnoh ïa kiwei
  4. (4) Ka khubor dap jingkyrmen bad kaba dei ban ïaleh kmen
See answer and solution
Q96

Ka pasoh ka kdew shai ba ka jingkylla ka rukom mih jong ki um ki wah ka dei namar.

  1. (1) ka jingjah noh ki khlaw ki btap ka pynthut ïa ka jingkjit um ka kyndew bad ka jingmih ka um
  2. (2) ka jingshna ïa ki jaka den um ban ïoh ding ilektrik
  3. (3) ka jingpynïaid ïa ki wah sha kiwei pat ki jaka
  4. (4) ka jingtih mar-poh-khyndew ka wanrah ïa ka jingjur slap
See answer and solution
Q97

Kano na kine harum kaba khlem da kren lane kdew shai hynrei kaba lah pat ban sngewthuh ba ka dei kawei na ki daw kaba ktah ïa ka mariang u Khasi ?

  1. (1) Ka jingpynïar ïa ka sor
  2. (2) Ka jingtih mar-poh khyndew
  3. (3) Ka jingroi ka jingbun briew
  4. (4) Ka jingwan kiew ki nongwan kai suwari kiba bret pathar ïa ki jakhlia
See answer and solution
Q98

Ka daw ba kongsan kaba la pynlong ïa ki khlaw ba kin duhnoh na rilum Khasi Jaintia kumba la kdew ha ka pasoh ka dei na.

  1. (1) Ka jingkem ding jong ki khlaw
  2. (2) Ka jingpom dieng ban shalan shabar
  3. (3) Ka jingduna slap
  4. (4) Ka jingkylla ka suiñbneng
See answer and solution
Q99

Kaei ka lad ka lynti kaba ym shym la kdew ha kaba ïadei bad ka jingpynbha pat ïa kaba la jot ?

  1. (1) ka jingpyntrei kam ïa ki aiñ ban ïada mariang
  2. (2) ka jingpynshlur ïa ka kam suwari kaba ïahab bad ka mariang
  3. (3) kaba kyntiew ïa ka pule puthi
  4. (4) ka jingpynkhie im biang ïa ki jingnang jingtip jong ki barim
See answer and solution

Passage

Jingbthah : Pule ïa kane ka poim harum bad sa jubab ïa ki jingkylli (naduh 100 haduh 105) da kaba jied ïa ka jubab kaba dei eh.
Nga ngiah ïa kane ka samoi ba ka lyer
ka klun lut ïa ki duid ba ngi don
ban pynhun ïa ka jingthrew la jong.

Ba ka kawang pui pui ïa ki mat ïong jong ngi
bad ka khyndiet ïa ki skad ki theilud bapli.

Ba ka sympat ïa ki dieng
bad ki lynñiar da ka tieng.

Nga ngiah ïa kane ka samoi
ba ki jingmut ki her
sha ki khraw bor kum ka lyer.

Q100

Ka buit thoh poitri kaba kumno ba u myllung u pyndonkam ha ki laiñ, “Ba ka sympat ïa ki dieng/bad ki lynñiar da ka tieng” ?

  1. (1) Ka Alliteration
  2. (2) Ka Irony
  3. (3) Ka Personification
  4. (4) Ka Simili
See answer and solution
Q101

Ka jingïaiban ïa ka laiñ “Nga ngiah ïa kane ka samoi” ka pynpaw ïa

  1. (1) Ka jingisih bakhraw bad ka jingisat jong u myllung
  2. (2) Ka jingitynnat bad ithiang ka mariang
  3. (3) Ka jingbym lah lait na ka jingkylla
  4. (4) Ka jingsheptieng jong u myllung
See answer and solution
Q102

Kane ka poim ka pynpaw ïa ka jingsngew kaba kumno ?

  1. (1) Kaba sngewbitar ha ryngkat ka jingkynthah
  2. (2) Kaba sngewsuk kynjai ha ka jingkmen
  3. (3) Kaba sngew kynmaw tympang bad sngew kynjah
  4. (4) Kaba sngewkmen sadhai
See answer and solution
Q103

Kano na kine ki buit thoh poitri harum kaba phi lah ban shem ha ki kyntien “ka klun lut ïa ki duid ba ngi don/bon pynhun ïa ki jingthrew la jong” ?

  1. (1) Ka Alliteration
  2. (2) Ka Hyperbole
  3. (3) Ka Foreshadowing
  4. (4) Ka Metaphor
See answer and solution
Q104

Ka ‘lyer’ ha ka poim ka ïeng kum ka shin jong kawei na kine harum :

  1. (1) Ka jingleh donbor, ka jingrhah bad ka jingpynbor
  2. (2) Ka jingïaid jong ka samoi
  3. (3) Ka jinglaitluid ka jingim samla
  4. (4) Ka jinglong ba jemnud bad jai jai jong ka mariang
See answer and solution
Q105

Balei ba u myllung u pyndonkam bunsien ïa ka kyntien ‘Samoi’ ha ka poim ?

  1. (1) Ban pyni ïa ka jingïapher ki aïom jong ka snem
  2. (2) Ban pyni kum ka shin ïa ka por jong ka jingshah banbeiñ ha ki khraw bor
  3. (3) Ban pyni malu mala ïa ka jingithiang ka aïom pyrem
  4. (4) Ban ïai kdew halor ka jinglong ba ïaiban jong ka suiñbneng
See answer and solution
Q106

Ka jingong ba Khlain (K) : Ki jingshem ha kaba ïadei bad ka jingshah hikai ha klas ka dei kaba la ngam jylliew bha sha ka jingim bad ka jinglong jingman ki nongshah hikai.
Ka jingong ba don Nia (N) : Ki jingshem ha kaba ïadei bad ka jingshah hikai ki dei kiba la pynwandur ban seng nongrim halor ki jingsngewthuh bad jingtip ba ha shuwa jong ki khynnah.
Jied ïa ka jubab kaba dei eh na kine harum :

  1. (1) Baroh ar, ka (K) bad ka (N) ki dei, hynrei ka (N) kam dei ka jingbatai badei jong ka (K).
  2. (2) Ka (K) ka dei, hynrei ka (N) ka bakla.
  3. (3) Ka (K) ka bakla, hynrei ka (N) ka dei.
  4. (4) Baroh ar, ka (K) bad ka (N) ki dei, bad ka (N) ka dei ka jingbatai badei jong ka (K).
See answer and solution
Q107

Kano na kine harum ka BYMDEI ka jong ka jingshah hikai ktien ?

  1. (1) Ka jingshah hikai ktien ka shim por
  2. (2) Ka jingshah hikai ktien ka dei ka jingpynlong ïa ki jingmut
  3. (3) Ka jingshah hikai ïa ka kramar ka long kaba donkam na ka bynta ban hikai ktien
  4. (4) Baroh ki nongshah hikai ki lah ban nang ïa ka ktien da kaba suk lada ailad ïa ki ba kin ïakren ha kata ka ktien
See answer and solution
Q108

Ban tynjuh (assess) la ki khynnah ki lah ne em ban pyndonkam ïa ki kyntien ïakren ïakhana ha kaba thied jingthied eiei na dukan, kan long kaba kham biang ïa ki khynnah ba

  1. (1) Kin thoh shaphang ki jingbam ba ki kwah
  2. (2) Kin Pule ïa ka khanalyngkot shaphang u nongdie dukan bad ki nongthied jingthied
  3. (3) Kin Pruid dur ïa ka jingjia hapdeng u nongdie dukan bad ki nongthied jingthied
  4. (4) Kin thoh ïa ka jingïakren lyngkot (dialogue) hapdeng u nongdie bad ki nongthied jingthied
See answer and solution
Q109

Ka nonghikai ka shem katto katne ki bynta jong ka jinghikai ktien, kum ka nuksa, kaba pule ryngkat ka jingsngewthuh ïa ka jingthoh kaba ïadei bad ki symboh pyrkhat (concepts) ha ka saïan. Ka rai ban jied ïa ki khynnah kiba shem jingeh halor kane ka bynta. Ka shim ïa ka klas kaba kyrpang khnang ban ïarap ïa ki ba kin pule bad sngewthuh ïa kiba kum kita ki jait jingthoh. Ïa kane ka rukom leh la tip kum kaei.

  1. (1) Ka Higher order skills
  2. (2) Ki Skil pyrkhat
  3. (3) Ka Feedback teaching
  4. (4) Ka Remedial Teaching
See answer and solution
Q110

Kano na kine harum ka bym dei ka ‘sub skill’ jong ka jingpule ?

  1. (1) Ban ring ïa ki jingmut (deduce) bad pyndonkam ïa ki kyntien (lexical items) ki bym pat ju kham pyndonkam
  2. (2) Kaba peit ter ter ban lap ïa ka jingtip ba donkam
  3. (3) Kaba tip ïa ka rukom speldak jong kawei pa kawei ka kyntien
  4. (4) Ka jinglah ban ithuh ïa ki kynhun kyntien (vocabulary), ban ïoh kem ïa ki kyntien khmat (key words)
See answer and solution
Q111

Ka jingong ba Khlain (K) : Ka portfolio jong ki khynnah ka dei kaba la lum khnang ïa baroh ki jingtrei jong ki khynnah
Ka jingong ba don Nia (N) : Ka portfolio ka lah ban long ka jingpynshlur ïa ki khynnah ba kin pynshongdor (evaluate) ïa la ki jong ki jingkhlain bad jingtlot.
Jied ïa ka jubab kaba dei eh na kine harum :

  1. (1) Baroh ar, ka (K) bad ka (N) ki dei, hynrei ka (N) kam dei ka jingbatai ba dei ïa ka (K).
  2. (2) Ka (K) ka dei, hynrei ka (N) kam dei.
  3. (3) Ka (K) kam dei, hynrei ka (N) ka dei.
  4. (4) Baroh ar, ka (K) bad ka (N) ki dei, bad ka (N) ka dei ka jingbatai pynshai kaba dei ïa ka (K).
See answer and solution
Q112

Khnang ban ïarap ïa ki khynnah ba kin san ha ka jingtip ïa ki thup kyntien, ka nonghikai ka pyndonkam ïa ka jingthoh (material) kaba don ïa ka ktien kaba la thoh ban pynsuk ïa ki khynnah bad kaba la pynshong nongrim halor ki jingjia lane jingthoh ba la pynthikna (authentic material). Kane ka jingthoh (material) ka dei

  1. (1) Ki Role cards
  2. (2) Ka dikshoneri ba don arjait ki ktien
  3. (3) Ka Graded readers
  4. (4) Kot khubor
See answer and solution
Q113

Ka nonghikai ktien ka ai ha ki khynnah ïa ka thup jingkylli (questionnaire) khnang ba kan lah ban tip khambha shaphang ka stai (style) bad ka jingjied jong ki khynnah ban shah hikai. Hangne ka nonghikai ka shim ïa ka bynta

  1. (1) Ka nongpynkhreh (planner)
  2. (2) Ka nongpynbiang ïa ki jingtip ki riew shemphang
  3. (3) Ka nongwad ban lap ïa ka jingduna (diagnostician)
  4. (4) Ka nongpynïaid (manager)
See answer and solution
Q114

Ka nonghikai klas I ka phah ïa ki khynnah ba kin pruid (scribble), ban dro bad thoh kat kaba ki kwah ban leh ha ki kynroh. Kane ka nonghikai ka pynshlur ïa kaei ?

  1. (1) Ka jingïakmen bad ïa samrkhie
  2. (2) Ka jingsan ha ka skil thoh
  3. (3) Ka jingpynsdang ban thoh ïa ki dak jong ki alphabet
  4. (4) Ka jingsan ha ka jingsdang ban thoh
See answer and solution
Q115

Kano na kine harum ka bym ïadei shaphang ki dur ?
Ki dur bad ki jingpyni nuksa ha ki kot

  1. (1) Pynneh ïa ka jingsngewtynnat ki khynnah
  2. (2) Ban ai ïa ki ka lad ban dro kum kita ki dur
  3. (3) Ban ïarap ban pyni ïa ka ktien ha ka rukom kaba pher bad ba sah jingkynmaw
  4. (4) Kyrshan ïa ka phangpule (content)
See answer and solution
Q116

Kano na kine ki jingong kaba ïadei bad ki nongshah hikai ba dang sdang ka bashisha (true) :

  1. (1) Ki nongshah hikai kiba dang lung ki shem shitom ban sngewthuh ïa ki symboh jingmut jingpyrkhat (abstract concept)
  2. (2) Ki nongshah hikai ba dang lung ki sngewthuh shiteng shiliang (partially) ïa ki symboh jingmut jingpyrkhat
  3. (3) Ki nongshah hikai ba dang lung ki khih mynsiem (motivated) da ki symboh jingmut jingpyrkhat
  4. (4) Ki nongshah hikai kiba dang lung ki sngewthuh ïa ki symboh jingmut jingpyrkhat (abstract concepts)
See answer and solution
Q117

Kiei ki sienjam ba phin shim kum ka nonghikai khnang ban plie lad ïa ki khynnah pule ba kin ïoh ïakren ïakhana ha ka klas jong phi.
(a) Pynshlur ïa ki khynnah pule ba kin kylli bun ki jingkylli
(b) Pynlong ïa ki ba kin trei shijur lane shi kynhun, bad ong ïa ki ba kin pynpaw ïa ki jingsngew (opinion) jong ki.
(c) Pynlong ïa ki ba kin pule jam ïa ka jingthoh bad jubab ïa ki shimet shimet khnang ban lah ban wanrah ïa ka jinghikai shimet (individual learning)
(d) Bthah ba kin pule ïa ki jingïakren (dialogues) iwei ïa iwei ha ka rukom ka jingïakren bad kin ïakylli jingkylli para maki
Jied ïa ka jubab kaba dei na kina harum.

  1. (1) Ka (b), (c) bad (d) ki long kiba dei
  2. (2) Ka (a), (b) bad (d) ki long kiba dei
  3. (3) Ka (a), (c) bad (d) ki long kiba dei
  4. (4) Ka (a), (b) bad (c) ki long kiba dei
See answer and solution
Q118

Ka cognitive theory kaba ïadei bad ka jingsan jong ka ktien ka kyrshan ïa ka nia ba ka ktien ka dei

  1. (1) Kaba la nang lyngba ka jingai buskit bad jingpynshitom
  2. (2) Kaba la nang lyngba ki jingïakren ïakhana ha ka imlang sahlang
  3. (3) Kaba shong ha ka jingsngewthuh u khynnah ïa ki symboh jingmut shuwa ba un kren ïa ki
  4. (4) Ka jinglah kaba la don lypa jong u briew shimet
See answer and solution
Q119

Ka jingong ba khlain (K) : Ka ktien ka dei ka snap jinglong ba kongsan jong ka jingsngewthuh bad pynpaw ïa ka kolshor, ïa kaba la shim ruh kum kawei na ki jinglah (competencies) ka bakhraw kaba san ha ki khynnah.
Ka jingong ba don Nia (N) : Ki jinglah (competencies) ban sngewthuh bad pynpaw ïa ka kolshor ka wanrah ha ki khynnah ïa ka jingsngewthuh ïa la ka jinglong kyrpang (identity), ka jingsngew trai bad kumjuh ruh ka jingnang ban burom ïa ka kolshor bad ka jinglong kyrpang jong kiwei.
Jied ïa ka jubab kaba dei eh na kine harum :

  1. (1) Baroh ar ka (K) bad (N) ki dei, bad ka (N) kam dei ka jingbatai badei jong ka (K).
  2. (2) Ka (K) ka dei, hynrei ka (N) ka bakla.
  3. (3) Ka (K) kam dei, hynrei ka (N) ka dei.
  4. (4) Baroh ar ka (K) bad (N) ki dei, bad ka (N) ka dei ka jingbatai badei jong ka (K).
See answer and solution
Q120

Ki kotpule ki dei kiba ki kynthup ïa ki jingthoh jong ki nongthoh kum ki khana, ki poim, ki ple/sawangka bad kiwei pat ki jait jingthoh. Ngi donkam ban jied kum kine ki jait jingthoh namar.

  1. (1) la thoh da ka jingthmu ban pyndonkam kum ki kot pule (textbooks)
  2. (2) la thoh da ki nongthoh ba pawnam
  3. (3) la thoh ha ki kyntien ba shisur
  4. (4) ki long kiba thikna bad la thoh ha ka ktien ba ngi ïakren ïakhana (natural language)
See answer and solution

Passage

Jingbthah : Pule ïa kane ka pasoh harum bad sa jubab ïa ki jingkylli (naduh 121 haduh 128) da kaba jied ïa ka jubab kaba dei eh.

Ïa ka jingthaw ïa ka pyrthei ka mariang, ka puriskam ki tymmen Khasi ka ong ba u Blei lyngba ka Mei Hukum u la thaw ïa ka Ramew, bad maka pat dalade hi ka la kha san ngut ki khun, bad kita ki dei u Bnai, ka Sngi, ka Um, ka Lyer bad ka Ding. Ïa ka Ramew la tap lin da ka Um. Ka Hukum ka la sei ïa u Ryngkew bad la pynïashongkha-shongman ïa u bad ka Ramew bad hangta la tuid ki umrit (ka suit), la ryngkoh ki umbah (ka shor). Kane ka jingtuid ki umrit (suit) bad ka jingryngkoh ki umbah (shor) ka la sait la khur ïa ka Ramew bad ka la kha ïa u maw bad ka khyndew. Naduh kata ka por u Ryngkew ba rkhiang bad ka ramew ba la tap lin da ka um ki ïa snoh ïa bat lang kawei. Ka Ramew ka la kyrpad ba u Blei Un ai nongsynshar u ban shong u ban sah. Te u Blei U la pynlong ka dorbar-bneng ban ïapyrkhat pyrdaiñ bad la ki shakri. Kine ki shakri ki la don baroh khathynriew bynriew. Ha kata ka dorbar bneng la ïarai ba ki hynñiew bynriew kin wan hiar sha ka pyrthei ban synshar, ban shong ban sah, katba Ki khyndai bynriew kin sah kin shong ha bneng ryngkat bad u Blei.

Ha ka pyrkhat u Khasi, ka mariang kam thew tang ïa ki lum ki wah, ki dieng ki siej. Ka jingpyndonkam ïa ka ktien ‘mariang’, hangne ka thew ïa baroh (totality) ki jingthaw jingbuh U Blei kaba shabar na man la u briew, hynrei kaba tawiar ïa u.

Q121

Lyngba ka jingtuid ki umrit bad ka jingryngkoh ki umbah, ka ramew ka la kha pat ïa

  1. (1) ka khyndew bad u maw
  2. (2) ka ri shyiap bad ka duriaw
  3. (3) ki hynñiew kynhun
  4. (4) ka khyndew ka shyiap
See answer and solution
Q122

La pynïashongkha shongman ïa u Ryngkew bad ka Ramew da

  1. (1) U Blei
  2. (2) ka suit ka shor
  3. (3) ka jingmih ki umrit
  4. (4) Ka Mei Hukum
See answer and solution
Q123

Shuwa ba ka Ramew kan ïashongkha bad u Ryngkew,

  1. (1) kaba rkhiang bad ka um ki ïalong la kajong
  2. (2) kaba jhieh ka ïasnoh bad ka khyndew
  3. (3) kaba rkhiang ka ïasnoh bad ka Mei Ramew
  4. (4) kaba rkhiang bad ka um ki ïasnoh long kawei
See answer and solution
Q124

Katkum kane ka pasoh, u hynñiew bynriew u wan hiar sha ka pyrthei na ka bynta

  1. (1) ban ri ban sumar ïa ka pyrthei
  2. (2) ban thung ban tep bad leit phai biang sha jrong
  3. (3) ban synshar ïa ka pyrthei
  4. (4) ban rep ban riang
See answer and solution
Q125

Katkum kane ka pasoh, u Blei u la pynlong ïa ka dorbar-bneng ban pyrkhat halor ka jingkyrpad ka Ramew. Ïa kane ka dorbar bneng la tip ruh kum

  1. (1) ka dorbar sam bynta buh bynta
  2. (2) ka dorbar pyrkhat pyrdaiñ
  3. (3) ka thymmei jong ka dorbar Khasi
  4. (4) ka dorbar Blei
See answer and solution
Q126

Katkum ka khana shaphang ka jingthaw bad jingpynlong ïa ka pyrthei mariang, mano ba la thaw ïa ka Ramew ?

  1. (1) U Blei ryngkat bad ka maïa
  2. (2) U Blei lyngba ka Mei Hukum
  3. (3) U Blei lyngba ka Mei Ramew
  4. (4) U Blei da lade hi
See answer and solution
Q127

Ïa ki san ngut shipara, kata ka sngi, u Bnai, ka Um, ka Ding bad ka Lyer la

  1. (1) kha da ka Ramew
  2. (2) pynmih da u Ryngkew
  3. (3) shna da ka Ramew bad u Ryngkew
  4. (4) thaw da u Blei
See answer and solution
Q128

Katkum ka pyrkhat Khasi shaphang ka mariang, ka mariang ka kynthup ïa

  1. (1) ka pyrthei bad ka suiñ
  2. (2) baroh ki jingthaw u Blei
  3. (3) ka suiñ shajrong bad shaduh trai ka durïaw
  4. (4) ki dieng ki siej ki khlaw ki btap
See answer and solution

Passage

Jingbthah : Pule ïa kane ka pasoh harum bad sa jubab ïa ki jingkylli (naduh 129 haduh 135) da kaba jied ïa ka jubab kaba dei eh.

Kumba long lem ha kiwei ki jaidbynriew, ka thymmei pyrkhat u Khasi ka don ar bynta : ka pyrkhat ba kynja pyrthei bad ka pyrkhat ba kynja mynsiem. Ka pyrkhat ba kynja mynsiem ka batai shaphang U Blei, ki blei ki dken, ki ksuid ki khrei, ka mariang bad ka niam ka rukom. Ha ka pyrkhat ba kynja pyrthei pat ka kynthup ïa ka hok, ka synshar ka khadar, ka imlang ka sahlang, ka shad ka kmen bad kiwei pat ki jingïadei parabriew. Tangba kam long kaba suk ban batai ne ban sngewthuh ïa ka philosophy u Khasi lada phiah pyrkhing ïa ka ha ki ar bynta. Ym lah ban tip shai hangno kine ki ar bynta ki ïashem. Ïa baroh ki riti bad ki phang pyrkhat u Khasi la thaiñ lang kumba thaiñ ïa u shylliah ym kumba bteng ter ter ïa u kynjri. Lada batai ïa ka shongkha-shongman, ka longkur-mankur ka wan ha ka juh ka por, bad sngew kumba la dei ban sdang shuwa nangta. Haba batai shaphang ka niam, ka longkur-longkha ruh ka wan lang bad sngew kumba la dei ban ïatai shuwa shaphang kata, bad kumta ka long ha kiei kiei baroh, ki ïalong lang hajuh ha kawei ka dur ka dar. Namarkata ym lah ban phiah pyrkhing ha ki phang (water tight compartments) ïa ka thymmei pyrkhat u Khasi ha ki ar bynta namar ka jingthoh kan shu jrong ei khlem myntoi bad ka lah ban ïalam bakla pynban.

Wat lada ki riti Khasi ki bun bad ki rukom ki ïapher na kawei ka jaka ha kawei pat, hynrei ka nongrim (under lying principle) te ka dei ka juh.

Q129

Wat lada ki riti Khasi ki bun bad ki rukom ruh ki ïapher na kawei ka thaiñ sha kawei pat hynrei tang kawei kaba dei kajuh bad kata ka dei.

  1. (1) ka pyrkhat
  2. (2) ka thymmei
  3. (3) ka phang
  4. (4) ka nongrim
See answer and solution
Q130

Ki jingïakren bad pyrkhat kiba dei halor ki phang ka synshar khadar, ka shad ka kmen bad ka leh rong ki hab ha

  1. (1) ka saiñpyrkhat nongwei
  2. (2) ka pyrkhat ba kynja met
  3. (3) ka bynta jong ka imlang sahlang
  4. (4) ka pyrkhat ba kynja pyrthei
See answer and solution
Q131

Watla ha kaba nyngkong u nongthoh jong ka pasoh u pyrshang ban batai da kaba phiah sha ki bynta hynrei u kdew pat ruh ba ka shitom ban phiah kumne namar

  1. (1) ki snap jong ka riti ki ïathaiñ
  2. (2) ki riti bad ki phang pyrkhat ki ïabteng kum u kynjri
  3. (3) ki snap jong ka kolshor ki ïathaiñ long kumba thaiñ ïa u shylliah
  4. (4) ki snap jong ka kolshor ki ïasnoh kum u kynjri
See answer and solution
Q132

Ka niam ha u Khasi ka don ka jingïasnoh bad kawei na kine harum :

  1. (1) ka longkur
  2. (2) ka rong ka taw
  3. (3) ka nongrim jong ka phang
  4. (4) ka imlang sahlang
See answer and solution
Q133

Katkum kane ka pasoh, ka thymmei pyrkhat u Khasi ka don katno bynta ?

  1. (1) Ar bynta
  2. (2) Lai bynta
  3. (3) Saw bynta
  4. (4) Shi bynta
See answer and solution
Q134

Ka jingbatai shaphang u Blei, ki blei ki dken, ki ksuid ki khrei, ka mariang bad ka niam ka rukom ki hab ha.

  1. (1) ka pyrkhat ba kynja ksuid
  2. (2) ka pyrkhat ba kynja mynsiem
  3. (3) ka pyrkhat ba kynja met
  4. (4) ka pyrkhat ba kynja briew
See answer and solution
Q135

Kane ka pasoh baroh kawei ka kren shaphang kawei na kine harum

  1. (1) ki riti
  2. (2) ki dustur
  3. (3) ki thymmei ka jaitbynriew
  4. (4) ka thymmei pyrkhat
See answer and solution
Q136

Ka nonghikai ka wad ïa ka video ka ban ïahab ha ka topik jong ka unit bad ka pynkhreh (plan) na ka bynta ban ïatrei hapdeng arngut (pair work) halor kane ka video. Ka jingthmu jong kane ka jingleh kam ba arngut (pair work activity) ka long ban pynshlur ïa ki khynnah ban

  1. (1) ïatrei kham stet haba ki ïadon arngut
  2. (2) trei laitluid na ka nonghikai
  3. (3) san ha ka jingsngewthuh shaphang ka ktien
  4. (4) tynjuh ïa la ki kam/jingtrei
See answer and solution
Q137

Ki shithup ki jingïathuh khana lyngkot bad kiwei pat ki jait khana la shim ban pynlong ïa ki kum ki kot pule ïarap na ka bynta ka hikai ktien. Kaei ka jingthmu ba kongsan jong ki kot ïarap ?

  1. (1) Ban kyntiew ïa ka jingpule jylliew (intensive reading)
  2. (2) Ban kyntiew ïa ka jingnang shaphang ki jinghikai babha (moral learning)
  3. (3) Ban kyntiew ïa ka jingpule pynïar (extensive reading)
  4. (4) Ban kyntiew ïa ka jingkren bunjait ki ktien (multilingualism)
See answer and solution
Q138

Ka jingong kaba khlain (K) : Ka Remedial Teaching ka dei ka bynta ba kongsan jong ke jinghikai bad shah hikai.
Ka jingong kaba don Nia (N) : Ka Remedial Teaching ka long ban hikai biang sa shisien, ym da dei eh ha kajuh ka rukom ha kaba ym shym la ïoh kem bha ïa ka jinghikai ktien.
Jied ïa ka jubab kaba dei na kine harum :

  1. (1) Baroh ar, ka (K) bad ka (N) ki dei, hynrei ka (N) kam dei ka jingbatai ïa ka (K).
  2. (2) Ka (K) ka dei, hynrei ka (N) kam dei.
  3. (3) Ka (K) kam dei bad ka (N) ka dei.
  4. (4) Baroh ar, ka (K) bad ka (N) ki dei, bad ka (N) ka dei ka jingbatai ïa ka (K).
See answer and solution
Q139

Ka jingïathuh biang ïa ka khana ba la pule da u / ka khynnah ha ki kyntien jong ki hi, ka ïarap ban tynjuh ïa.

  1. (1) Ka jingkren ba ïaid beit (fluency)
  2. (2) Ka jingsngewthuh (comprehension)
  3. (3) Ka bor kynmaw (memory)
  4. (4) Ka jingbiang thik (accuracy)
See answer and solution
Q140

Kano na kine ki jingantad lane jingong ki bym ïahab bad ka hikai ktien ?

  1. (1) Ka ktien nyngkong jong u nongshah hikai ktien ka don ïa ka bynta ba kongsan ha ka jingshah hikai.
  2. (2) Ka jinghikai ktien ka dei ban pynleit jingmut ha ki jingleh kam (activities) kiba ïadei bad ka kren ka khana
  3. (3) Ka jinghikai ktien ka dei ban kham pynleit jingmut ha kaba thoh ban ïa kaba kren
  4. (4) Ki nongshah hikai ki nang ïa ka ktien da kaba pyrshang ban pyndonkam ïa ka ha ki jingïakren ba shisha.
See answer and solution
Q141

Kano na kine harum kaba dei ka kamram bad jingkitkhlieh ba kongsan eh jong ka nonghikai ktien ?

  1. (1) Kaba jied ïa ka phang pule (content) na ka bynta ban hikai.
  2. (2) Phiah ïa ki nongshah hikai ha ki klas bapher bapher.
  3. (3) Hikai ïa ki nongshah hikai.
  4. (4) Peit ban lap (identifying) ïa ka jingdonkam u nongshah hikai ha ka kren ka khana (communicative needs).
See answer and solution
Q142

Ki khynnah ha ka kyrdan kaba dang sdang (Foundational Stage) ki kham sngewsuk bad ki nang kloi

  1. (1) ha ka ktien ophis (official language)
  2. (2) ha ka ktien ïing jong ki
  3. (3) ha ka ktien English
  4. (4) ha ka ktien/rukom hikai (medium of instruction)
See answer and solution
Q143

Kano na kine harum kaba bakla ha kaba ïadei bad kaba ïathuhkhana ïa ki khynnah ?
Kaba sngap ïa ki khana, ka ïarap ïa ki khynnah ban.

  1. (1) nang ïa ka shynrong senten
  2. (2) kham san ha ki skil ban weng jingeh (problem solving skills)
  3. (3) kin nang ïa ki jinghikai babha (moral values) kiba thymmai ïa kiba ki lah ban pyndonkam ha ka jingim
  4. (4) nang ïa ki kyntien bad pynïar ïa ka thup kyntien jong ki
See answer and solution
Q144

Ka nonghikai ha ka jinghikai ktien, ka buh ïa ki khynnah kiba ïakhleh ka bor jinglah (mixed ability) ha kawei ka kynhun. Ka jingbuh ïa kane ka kynhun ba ïakhleh ka jinglah ka long ban

  1. (1) ai jaka ïa ki khynnah kiba khlain ka jinglah ba kin pynpaw kylluid
  2. (2) pynshlur ïa ki khynnah ba kin ïarap iwei ïa iwei
  3. (3) ïarap ïa ka jingban khia ka nonghikai, namar ka nonghikai kam lah ban pynleit jingmut sha baroh.
  4. (4) lap ïa ki khynnah kiba tlot ka jinglah
See answer and solution
Q145

Ki khynnah ki dei ban ïoh lad ban tip bad ngam jylliew ha __________ .

  1. (1) ar tylli ki ktien thoh (written languages) naduh ka rta ba dang rit
  2. (2) bun tylli ki ktien kren naduh ka rta ba dang rit
  3. (3) bun tylli ki ktien thoh naduh ka rta ba dang rit
  4. (4) ar tylli ki ktien kren (oral languages) naduh ka rta ba dang rit
See answer and solution
Q146

Ka jingong ba Khlain (K) : La shim ïa kaba dro jingdro kum ka dak ka jingsdang jong ka jingnang ban thoh ha ka por ba dang khynnah.
Ka jingong ba don Nia (N) : Ki dur ki dei ki shin (symbol) bad ki kit jingmut.
Jied ïa ka jubab kaba dei eh na kine harum :

  1. (1) Baroh ar, ka (K) bad ka (N) ki dei, hynrei ka (N) kam dei ka jingbatai ba dei jong ka (K).
  2. (2) Ka (K) ke dei, hynrei ka (N) kam dei.
  3. (3) Ka (K) kam dei, hynrei ka (N) ka dei.
  4. (4) Baroh ar, ka (K) bad ka (N) ki dei, bad ka (N) ka dei ka jingbatai ba dei ïa ka (K).
See answer and solution
Q147

Ka drill ‘minimal pair’ ka lah ban long ka buit ban kyntiew bad pynbha ïa ka jinglah ha

  1. (1) Ki thup kyntien (vocabulary)
  2. (2) Ka rukom kynnoh (pronunciation)
  3. (3) Ka jingpule sngewthuh (reading comprehension)
  4. (4) Ka kramar
See answer and solution
Q148

Kano na kine harum ka bym don jingïadei bad ka behaviourist theory jong ka jingnang ïa ka ktien ?

  1. (1) u khiew thylli (empty vessel)
  2. (2) ka jingpyrshang bad ka jingbakla (trial and error)
  3. (3) ka jingïakren ïakhana bad ki briew (social interaction)
  4. (4) ka operant conditioning
See answer and solution
Q149

Ka nonghikai klas V ka phah ïa ki khynnah ba kin thoh jingïathuhkhana. Katba ki khynnah ki dang thoh jingïathuhkhana, ka nonghikai ka ïaid sawdong ïa ka kamra da kaba ïarap ïa ki khynnah kiba bakla lane kiba kylli ïa ki kyntien thymmai. Hangne, ka nonghikai ka shim ïa ka bynta jong

  1. (1) Ka nongpynkhr eh (Planner)
  2. (2) Ka nong kyrshan (Facilitator)
  3. (3) Ka nongwad ban lap jingduna (Diagnostician)
  4. (4) Ka nongpynïaid (Manager)
See answer and solution
Q150

Ka jingjong ba Khlain (K) : Ka jingpule ka dei kham palat ban ïa kaba shu nang kynnoh ïa ki kyntien ha ka rukom ka badei.
Ka jingong ba don Nia (N) : Kaba pule ka dei kaba pharia jingmut (reading is decoding)
Jied ïa ka jubab ka badei na kine harum

  1. (1) Baroh ar, ka (K) bad ka (N) ki dei, hynrei ka (N) kam dei ka jingbatai ïa ka (K).
  2. (2) Ka (K) ka dei, hynrei ka (N) kam dei.
  3. (3) Ka (K) kam dei, hynrei ka (N) ka dei.
  4. (4) Baroh ar, ka (K) bad ka (N) ki dei, bad ka (N) ka dei ka jingbatai ïa ka (K).
See answer and solution