By signing in you confirm you are 18 or older, or have your parent’s or guardian’s consent.

CTET 7 Feb 2026 Paper 1 Sanskrit, Question 100

Topic: Poem comprehension

Passage

निर्देशः—अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां (100–105) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत।

सर्वहिंसानिवृत्ता ये नराः सर्वे सहाश्च ये।
सर्वस्याश्रयभूताश्च ते नराः स्वर्गगामिनः॥

एक एव सुहृद्धर्मो निधनेऽप्यनुयाति यः।
शरीरेण समं नाशं सर्वमन्यत्तु गच्छति॥

योऽत्ति यस्य यदा मांसमुभयोः पश्यतान्तरम्।
एकस्य क्षणिका प्रीतिरन्यः प्राणैर्विमुच्यते॥

मर्तव्यमिति यद्दुःखं पुरुषस्योपजायते।
शक्यते नानुमानेन परेण परिवर्णितुम्॥

अयं निजः परो वेति गणना लघुचेतसाम्।
उदारचरितानां तु वसुधैव कुटुम्बकम्॥

Q100

हिंसारहिता नराः किं प्राप्नुवन्ति?

  1. (1) शान्तिम्
  2. (2) स्वर्गम्Correct answer
  3. (3) सौहार्दम्
  4. (4) सम्मानम्

Solution.

CBSE answer: (2)

उत्तरम्: (2) स्वर्गम्

  1. प्रथमे श्लोके उक्तम्: ये नराः सर्वहिंसानिवृत्ताः सर्वसहाः सर्वस्य आश्रयभूताः च, 'ते नराः स्वर्गगामिनः'।
  2. 'स्वर्गगामिनः' इत्यस्य अर्थः स्वर्गं गच्छन्ति इति।
  3. अतः हिंसारहिताः नराः स्वर्गं प्राप्नुवन्ति।
  4. शान्तिः, सौहार्दं, सम्मानं च श्लोके न उक्तानि।
  5. अतः श्लोकस्य 'स्वर्गगामिनः' इति पदम् एव उत्तरस्य आधारः।