By signing in you confirm you are 18 or older, or have your parent’s or guardian’s consent.

CTET 8 Feb 2026 Paper 1 Sanskrit, Question 150

Topic: Reading skills

Q150

कथनम् (अ) : भाषा केवलं शब्दस्य शुद्धोच्चारणाद् अधिका अस्ति।
कारणम् (आ) : पठनम् निष्कूटीकरणम् अस्ति।
निम्नविकल्पेभ्यः उचितं विकल्पं चित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि देयानि –

  1. (1) (अ) तथा (आ) उभे सत्ये स्तः, परं (आ), (अ) इत्यस्य समीचीना व्याख्या नास्ति।Correct answer
  2. (2) (अ) सत्यम् अस्ति, परं (आ) असत्यम् अस्ति।
  3. (3) (अ) असत्यम् अस्ति, परं (आ) सत्यम् अस्ति।
  4. (4) (अ) तथा (आ) उभे सत्ये स्तः, तथा (आ), (अ) इत्यस्य समीचीना व्याख्या अस्ति।

Solution.

CBSE answer: (1)

उत्तरम्: (1) (अ) तथा (आ) उभे सत्ये स्तः, परं (आ), (अ) इत्यस्य समीचीना व्याख्या नास्ति।

  1. (अ) सत्यम्: भाषा केवलं शुद्धोच्चारणं न, तस्याम् अर्थग्रहणं, विचारप्रकाशनं, सम्प्रेषणं च अन्तर्भवन्ति।
  2. (आ) अपि अंशतः सत्यम्: पठने निष्कूटीकरणम् (Decoding), अर्थात् लिपेः ध्वनिरूपे परिवर्तनम्, आवश्यकः अंशः।
  3. किन्तु निष्कूटीकरणं केवलम् उच्चारणपक्षं दर्शयति, यस्मात् अधिकं (अ) वदति; अतः (आ) (अ) इत्यस्य व्याख्या न।

सावधानम्: यदि (आ) ‘पठनं केवलं निष्कूटीकरणम्’ इति अर्थे गृह्यते तर्हि तत् असत्यम्, तदा (2) अपि समर्थ्यते।