By signing in you confirm you are 18 or older, or have your parent’s or guardian’s consent.

CTET 8 Feb 2026 Paper 1 Sanskrit, Question 147

Topic: Listening and speaking

Q147

न्यूनातिन्यून-युगल-अभ्यासः निम्नलिखितं वर्धयितुं प्रभावि-पद्धतिः भवितुं शक्यते।

  1. (1) शब्दावलीम्Correct answer
  2. (2) उच्चारणम्
  3. (3) पठनावबोधम्
  4. (4) व्याकरणम्

Solution.

CBSE answer: (1)

उत्तरम्: (1) शब्दावलीम्

  1. न्यूनातिन्यूनयुगलं नाम एतादृशौ शब्दौ ययोः एकः एव ध्वनिः भिद्यते, यथा ‘कर’ ‘खर’, ‘ship’ ‘sheep’।
  2. एकस्य ध्वनेः परिवर्तनेन शब्दः तस्य अर्थः च परिवर्तेते।
  3. अतः छात्राः समीपस्थान् शब्दान् तेषाम् अर्थभेदं च सावधानं पृथक् कर्तुं शिक्षन्ते; अस्यां दृष्ट्यां शब्दावली वर्धते।
Our note

टिप्पणी: अयम् अभ्यासः मुख्यतया ध्वनिभेदस्य श्रवणाय शुद्धोच्चारणाय च प्रयुज्यते, अतः (2) उच्चारणम् इति उत्तरम् अधिकं समीचीनं प्रतीयते।