By signing in you confirm you are 18 or older, or have your parent’s or guardian’s consent.

CTET 7 Feb 2026 Paper 1 Marathi, Question 104

Topic: Poem comprehension

Passage

सूचना : पुढील कविता वाचा आणि प्रश्न क्रमांक 100 ते 105 यासाठी योग्य पर्यायाची निवडा.
हे एक झाड आहे; याचे माझे नाते
वाऱ्याची एकच झुळुक
दोघांवरून जाते.
मला आवडतो याच्या फुलांचा वास
वासामधून उमटणारे
जाणीव-ओले भास
पहिल्यानेच याची मोहरताना फांदी
ठेवली होती बाळगाणी
याच्या कटिखांदी
मातीचे झाड, झाडाची मी, माझी पुन्हा माती
याच्या पानावरच्या रेषा
माझ्या तळहाती
ढलपी ढलपी सुटून मुळे झाली सैल
रुजते आहे झाड
माझ्या रक्ताच्याही पैल
कधी तरी एके दिवशी मीच झाड होईन,
पानांमधून ओळखीचे
जून गाणे गाईन

Q104

‘मातीचे झाड, झाडाची मी’ या विधानातून कोणती भूमिका व्यक्त होते?

  1. (1) मानव-निसर्ग अद्वैतCorrect answer
  2. (2) मानव-निसर्ग द्वैत
  3. (3) स्वतंत्र कल्पनादृष्टी
  4. (4) मानवी स्वायत्तता

Solution.

CBSE answer: (1)

उत्तर: (1) मानव-निसर्ग अद्वैत

  1. 'मातीचे झाड, झाडाची मी, माझी पुन्हा माती' या ओळीत माती, झाड आणि 'मी' यांचे एक वर्तुळ तयार होते.
  2. तिघेही एकमेकांपासून वेगळे नाहीत, एकच आहेत, असा भाव आहे.
  3. दोन वेगळ्या गोष्टी एकरूप असणे म्हणजे अद्वैत.

सावधान: (2) द्वैत म्हणजे वेगळेपण, जे या ओळीच्या भावाच्या उलट आहे.